شعراى يزد در دورهء ايلخانان
مجد الدّين همگر
مجد الدّين از اكابر شعراى نامدار و يزدى الاصل است و ليكن صاحب آتشكده آذر دربارهء او نوشته است : همگر اهل شيراز بوده و به اصفهان مسافرت نموده و مؤلف مجمع الفصحاء نيز در جلد اول صفحهء 594 كتاب خود پيروى از آتشكدهء آذر كرده همگر را شيرازى معرفى نموده است . لكن ترديدى نيست كه وى گرچه مدّتى در شيراز مىزيسته يزدى الاصل است . اينك عبارت تاريخ حبيب السير در احوال وى كه در صفحات 117 و 118 نوشته است در اينجا نقل مىشود :
« مجد همگر سرآمد افاضل زمان خود بوده و در اوايل حال از يزد به اصفهان رفته و چند گاهى ملازمت خواجه بهاء الدّين نمود » .
اينكه بعضى او را شيرازى تصور نمودهاند از جهت توقّفى است كه در آن حدود داشته ، چه مجد الدّين در اوائل حال از يزد به اصفهان و شيراز مسافرت نموده و مدّتى نديم و معاشر اتابك ابو بكر بن سعد بن زنگى بوده و لقب ملكالشعرائى داشته است .
مجد با سعدى معاصر بوده و چنان كه بين مورخين هم مسلم و مشهور است مجد الدّين را با سعدى مشاعرهاى در كار بوده و امامى هروى كه از مشاهير اهل ادب و فضيلت است و با سعدى رقابت مىكرده بين آن دو حكميتى نموده و بناحق ، حق را به مجد كه مقام وزارت اتابك ابو بكر بن سعد بن زنگى را داشته داده است و در بازى نرد نيز حريف اتابك بوده و هنگامى كه اتابك به ترك بازى گرائيد و يك سال بر اين منوال گذشت مجد الدّين قطعهء ذيل را سروده نزد اتابك فرستاد :
خسروا داشت سخاى تو مرا پار چنانك * كان نيارست زدن لاف ز مستى با من