مصنف مىفرمايد : اين اخبار اخص از مدعا است چون مدعا حمل بر صحت است و اين احاديث فقط مىگويد : فعل مسلم و قول او را حمل بر خير كن نه شرّ امّا حمل بر صحت را نمىرساند و ملازمهاى بين آن دو نيست زيرا ممكن است عقد فاسدى غفلة از مسلم سر زند در اينجا حمل بر خير معنى دارد ولى حمل بر صحت بىمعنا است يا از روى جهل مركب و اعتقاد به خلاف عقد فارسى انشاء كرد در اينجا حمل بر خير مىشود ولى حمل بر صحت به عقيدهء حامل نمىشود مثلا كسى معتقد است كه سوره در نماز واجب نيست و نمىخواند حامل معتقد است كه بايد سوره باشد و فعل فاعل را حمل بر خير مىكند ولى حمل بر صحت ندارد .
علاوه بر اين احاديث اخص از مدعا است چون مدعا حمل فعل مسلم است بر صحت و احاديث به قرينهء ذكر كلمهء اخ مخصوص حمل فعل مؤمن بر صحت است فلا تثبت مدعاى شما را .
قوله : و امّا : اصالة الصحة بقول مطلق يعنى چه در عبادات و چه معاملات آن هم چه از مسلم چه غير مسلم هم جارى است و مستند آن سيرهء مستمرهء عقلائيه و مسلمين و نيز حكم عقل است كه مىگويد : اگر اين نباشد اختلال نظام معاش و معاد پيش مىآيد .
البته مرحوم شيخ در رسائل پس از طرح مطالب مذكور تفصيلا ، حدود شش نكته آورده و بحث كرده كه مصنف مىفرمايد : تفصيل ان موارد طول مىكشد و خلاصه كلام اينكه : هركجا سيره داشتيم فهو و حمل بر صحت مىكنيم و الّا فلا .
مطلب چهارم
محور اول از سه محور اصلى خاتمه راجع به تعارض استصحاب با قواعد