هم براى سلامتى و ادامهء حيات وى ضرورى است پيدا است كه به اميد رسيدن به آن دارو يا اين آب خود را بهر آبوآتشى زده و هرجا كه كمترين احتمال بدهد كه به دارو برسد آنجاها را فحص مىكند به آن مناطق سفر مىكند و اگر احيانا مثلا ده سال پيش در فلان داروخانه اين دارو را ديده باشد و الان احتمال موهومى بدهد كه شايد باز هم آن داروخانه باشد و اين دارو را داشته باشد باز به اين احتمال ترتيب اثر مىدهد ( چون هرچند احتمال ضعيف است ولى محتمل قوى است ) و بدانجا هم سرى مىزند امّا نه براساس استصحاب بلكه به اميد رسيدن به مايهء حيات و از باب احتياط است چون مثلا تا يكسال ديگر اگر به داروى مورد نظر نرسد حيات او در معرض خطر است و پيدا است كه در اين گونه موارد انسان براى زنده ماندن و ادامه حيات به هردرى زده و از هروسيلهء ممكن استفاده كرده و گاهى به داروهاى پيرهزنان هم ترتيب اثر مىدهد و اينها اصلا ارتباطى به استصحاب مورد بحث ما ندارد .
قوله : و نرى : شاهد ديگرى براى ردّ استدلال به بناء عقلاء بر استصحاب و اثبات مدعاى ما اينست كه ما مىبينيم در امور خطيره و مهمّه و مسائل حياتى و سرنوشتساز گاهى عقلاء عالم به احتمالات ضعيفه هم ترتيب اثر داده و با اينكه ظن به بقاء حالت سابقه دارد ( برعكس آنچه در نعم ذكر شد ) ولى بدان ترتيب اثر نداده و بنا را بر خلاف حالت سابقه مىگذارد ( چون احتياط در خلاف آنست ) فى المثل بازرگانى همواره از فلان مسير دريائى يا هوائى يا زمينى كالاهاى تجارتى خود را به كشورهاى ديگر منتقل مىكند و واردات و صادرات دارد ولى در اثر بروز يك حادثه از قبيل جنگ در دريا يا زمين وى احتمال ضعيفى مىدهد كه مبادا دريا
شرح اصول استنباط ( فارسى ) — صفحة 214
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٢١٤