آن دو مورد نبوده است ، بلكه منظور حضرتش اين بود كه من به فضل خدا ، مىدانم كه آن دو با هم جمع نمىشوند . همانطور كه انس بن نضر گفته است : به خدا سوگند ! دندان ربيع شكسته نمىشود .
همچنين احتمال دارد كه منظور ، حرام بودن جمع ميان آن دو نفر باشد . بنا بر اين ، معناى اين سخن پيامبر صلّى اللَّه عليه وآله كه فرمود : « من حلالى را حرام نمىكنم » اين است كه من سخنى نمىگويم كه با حكم خدا مخالف باشد . پس اگر خداوند چيزى را حلال كند ، من آن را حرام نمىكنم و هر گاه آن را حرام كند ، من آن را حلال نمىكنم و از تحريم آن هم ساكت نمىمانم ؛ زيرا سكوت من ، موجب حلال شدن آن مىشود و از جمله محرّمات در ازدواج ، جمع ميان دختر دشمن خدا و دختر پيامبر خداست « 1 » .
عينى نيز همين مطلب را بيان كرده و مىگويد : « پيامبر به دو علّت - كه به آن تصريح شده - از جمع ميان دختر ابوجهل و دختر خودش فاطمه نهى كرد . . . » « 2 » .
نگارنده مىگويد : سخن ما اين است :
- عبارت : « جمع نمىشوند » تصريح به حرمت ندارد بلكه از اين رو
هامش
( 1 ) المنهاج فى شرح صحيح مُسلم بن حَجّاج : 16 / 3 .
( 2 ) عمدة البارى : 15 / 34 .