تخطي إلى المحتوى الرئيسي

غزليات حافظ ( فارسى ) — صفحة 634

مساهمون:

ص٦٣٤

اختلاف متن‌ها :

1 - پ - خ - به عهد گل ق - به وقت گل در مصرع اول بيت نخست « به عهد گل » با « به وقت گل » تفاوتى ندارد . 2 - ق -
صلاح ما همه دام رهست و من زين بحث
خ -
صلاح ما همه دام رهست و من زين بخت
پ -
صلاح من همه جام مى است و من زين بحث
در مصرع اول بيت دوم ضبط « پ » بر « خ و ق » مزيت دارد زيرا اولا « جام مى » در مصرع اول با « ساقى » در مصرع دوم مناسبت خاص دارد . ثانيا « من » كه ضمير مفرد است با « نيم » كه در مصرع دوم مفرد مىباشد هم آهنگى دارد ، ثالثا واژهء « بخت » با فحواى بيت ربطى ندارد . شاعر مىگويد صلاح من در باده‌نوشيست و در باب اين « بحث » از شاهد و ساقى خجل نمىباشم افزون بر اين بحث با باب مناسبت دارد . چنان كه گويند « بحث » در باب جبر و تفويض است . 3 - ق - خ -
بود كه يار نرنجد ز ما به خلق كريم
پ -
بود كه يار بپوشد گنه ز خلق كريم
در مصرع اول بيت سوم ضبط « پ » با توجه به فحواى مصرع دوم بر ضبط « ق و خ » ارجح است . 4 - خ - شب روان پ - ق - رهروان در مصرع دوم بيت چهارم ، « شب‌روان » از « رهروان » بهتر است به مناسبت عبارت « شب دوش » در مصرع اول . 5 - خ - نتافته‌ايم پ - نتافته‌ام ق - اين بيت در متن نسخهء ق نيامده است . در مصرع اول بيت پنجم « نتافته‌ايم » بر « نتافته‌ايم » ترجيح دارد . چون در مصرع اول ضمير فعل مفرد است . 6 - پ - خ - خوب‌روىترى ق - تويى كه خوب‌ترى در مصرع اول بيت ششم « پ و خ » بر گزينش « ق » مرجّح است زيرا واژهء « روى » در مصرع دوم برگشت شيرينى كرده است . 8 - ق - ز شعر حافظ و آن طبع پ - خ - ز طبع حافظ و اين شعر در مصرع دوم بيت هشتم ضبط « پ - خ » بر « ق » مرجّح مىباشد . 9 - خ - خوشش پ - خوشت ق - اين بيت در متن نسخه ق نيامده است . در مصرع دوم بيت نهم « خوشش » از « خوشت » بهتر است چون ضمير « ش » به حافظ برگشت دارد .