تخطي إلى المحتوى الرئيسي

غزليات حافظ ( فارسى ) — صفحة 572

مساهمون:

ص٥٧٢

اختلاف متن‌ها :

1 - خ - پ - حريف حجره ق - حريف خانه در مصرع دوم بيت اول « حريف حجره » بر « حريف خانه » مرجّح است زيرا منطبق با ضبط بيشتر نسخه‌ها و چاپهاست . 3 - ق - خ - همنشين باشى پ - همنشين گردى در مصرع اول بيت سوم « همنشين باشى » بر « همنشين گردى » برترى دارد زيرا « باشى » در مصرع اول با « باش » در مصرع دوم قرينه سازيست . 4 - ق - پ - خ - زبور عشق‌نوازى ضبط اكثر نسخ و « ز » و « ى » از موارد استفاده دكتر خانلرى و چاپ جلالى نايينى رموز عشق‌نوازى . در مصرع اول بيت چهارم ، ضبط هر سه نسخهء ما و بسيارى از چاپها چنين است : « زبور عشق‌نوازى نه كار هر مرغى است » ولى ضبط نسخه‌ها و چاپهاى فراوانى هم « رموز عشق‌نوازى » بجاى « زبور عشق‌نوازى » مىباشد ؛ چون با دقت و توجه در اين بيت « رموز عشق‌نوازى » متناسب با فحواى شعر و آشناتر به ذهن و دور از غرابت معناست ، ازاين‌رو ما « رموز عشق‌نوازى » را كه بمعنى شيوه‌هاى عزيز داشتن عشق است شيواتر و صحيح‌تر مىدانيم و قرينهء صحت اين ضبط آنست كه واژهء « رموز » در ذهن حافظ حضور داشته و در چندين مورد ديگر به كار برده است از آن جمله « رموز سرّ انا الحق چه داند آن غافل » ( در قصيده ) و « رموز عشق و سر مستى ز من بشنو نه از واعظ » و « رموز مصلحت ملك خسروان دانند . » با اين وصف صرفا به پيروى از اغلب نسخه‌هاى قديم ما در متن خود « زبور عشق‌نوازى » را برگزيديم . درحالىكه « رموز عشق‌نوازى » را فصيح‌تر مىدانيم . 5 - ق - آيين بندگان پ - خ - آيين بندگى « آيين بندگى » در « پ - خ » بر « آيين بندگان » برتر است زيرا اين گونه توصيف‌ها بهتر است از ياى مصدرى استفاده شود و افزون بر اين « آيين بندگان كردن » زننده و زشت است . 6 - خ - پ - وز آنچه با ق - وز آنكه با در مصرع دوم بيت ششم « وز آنچه » بر « وز آنكه » ترجيح دارد زيرا كاربرد « وز آنكه » درباره جاندار مناسب‌تر است .
غزليات حافظ ( فارسى ) — صفحة 572 | شمس الدين حافظ