تخطي إلى المحتوى الرئيسي

غزليات حافظ ( فارسى ) — صفحة 382

مساهمون:

ص٣٨٢

اختلاف متن‌ها :

2 - ق - خ - رود خون پ - رود رود در مصرع اول بيت دوم « رود خون » بر « رود رود » ارجح است زيرا « رود رود » در اينجا بىمعنىست . 4 - خ - پ - طيره - مرد خودپسند ق - جلوه - شيخ خودپسند در مصرع اول بيت چهارم « گر طيره مىنمايى » بر « گر جلوه مىنمايى » مرجّح است . زيرا « جلوه نمودن و طعنه زدن » كار نامتناسب است و با فحواى مصرع دوم چندان سازش ندارد ولى « گر طيره مىنمايى » يعنى اگر خشمگين مىشوى و طعنه مىزنى كه هر دو حالت حكايت از خودپسندى مىكند . با مفهوم مصرع بعد هم آهنگى دارد در مصرع دوم همين بيت « مرد خودپسند » در نسخ پ و خ بر « شيخ خودپسند » در نسخهء « ق » برترى دارد . چون درين غزل صحبت از يار است و موضوع « شيخ » مطرح نيست اضافه بر اين « شيخ خودپسند » التقاى دو « خ » را در بر دارد كه فصيح نيست . 6 - ق - پ - سر و قد خ - شمع قد در مصرع اول بيت ششم « شمع قد » بر « سر و قد » ارجح است . زيرا « شمع قد » تشبيه تازه‌ايست و با « آتشِ روى » در مصرع دوم و گرمى « بازار شوق » در مصرع اول متناسب است . 7 - اين بيت در نسخ ق و خ نيامده است . 8 - ق - خ - تركان پ - خوبان در مصرع اول بيت هشتم ضبط نسخهء ق و خ « تركان » بر ضبط نسخهء پ « خوبان » برتر است زيرا « تَرك غمزه » با واژه « تركان » نمونه‌اى از صنعت جناس را نشان مىدهد و با « خوارزم » و « خجند » نيز در مصرع دوم متناسب مىباشد .