تخطي إلى المحتوى الرئيسي

غزليات حافظ ( فارسى ) — صفحة 350

مساهمون:

ص٣٥٠

اختلاف متن‌ها :

1 - خ - خوش - دفتر پ - ق - تر - معنى در مصرع اول بيت نخست ضبط « كى شعر تر » بر « كى شعر خوش » مرجّح است زيرا عبارت « شعرتر » در اشعار حافظ بازهم ديده شده و لطفى بيش از « شعر خوش » دارد . از آن جمله : «
بدين شعر تر شيرين ز شاهنشه عجب دارم * كه سر تا پاى حافظ را چرا در زر نمىگيرد
» در مصرع دوم همين بيت « ازين دفتر » شايسته‌تر از « ازين معنى » مىباشد زيرا « دفتر » با « تر » تشكيل صنعت جناس مىدهد و تناسب ظرف و مظروف هم در آن ملحوظ است . 6 - پ - ق - خ - كاين شاهد بازارى و آن پرده‌نشين باشد در مصرع دوم بيت ششم هر سه نسخهء ما چنانست كه ملاحظه مىشود ولى به نظر ما هر سه ضبط مبتنى بر اشتباه است و صحيح آن چنين است : «
كآن شاهد بازارى وين پرده‌نشين باشد
» كه « پرده‌نشين » به « گل » و « شاهد بازارى » به « گلاب » برگشت دارد . زيرا در ادبيات فارسى همواره گل به پرده‌نشينى موصوف بوده است نه گلاب و گلاب در بازار همواره در معرض فروش بوده . حافظ جايى ديگر فرمايد : دوستان مژده كه گل توبه ز مستورى كرد . گزينش حافظ چاپ انجوى شيرازى هم به همين سياق است . 7 - پ - ق - كاين سابقهء پيشين خ - كآن سابقه پيشين در مصرع دوم بيت هفتم ضبط « خ » ارجح است زيرا « سابقه پيشين » در زمانى دور است و « آن » برايش مناسب‌تر مىباشد .