تخطي إلى المحتوى الرئيسي

غزليات حافظ ( فارسى ) — صفحة 158

مساهمون:

ص١٥٨

اختلاف متن‌ها :

1 - ق - خ - بيار نفخه‌اى پ - بيار تحفه‌اى در بيت اول « نفحه » بر « تحفه » مزيت دارد زيرا نفحه به معنى بوى خوش است و با « گيسوى معنبر » هم آهنگى دارد . 2 - ق - خ - از بر دوست پ - از در دوست در مصرع دوم اين بيت « بر دوست » صحيح‌تر از « در دوست » است . زيرا « در دوست » در بيت بعد آورده شده و علاوه بر اين « برِ دوست » با « برافشانم » در مصرع اول همين بيت به نوعى قرينه يكديگر است . 3 - خ - اگر چنان كه - بدين دو ديده پ - و گر چنانچه - براى ديده ق - و گر چنان كه - براى ديده در بيت سوم « و گر » بهتر از « اگر » است چون ربط معنى اين بيت را به بيت قبلى با واو عطف نشان مىدهد و اين ربط درينجا لازم است . در ميان « چنان كه » و « چنانچه » تفاوتى به نظر نرسيد و « چنان كه » براى متن انتخاب شد . در مصرع دوم همين بيت « بدين دو ديده » زيباتر و خوشايندتر از « براى ديده » است و علاوه بر اين ، « آن » در مصرع اول با « اين » در مصرع دوم قرينه‌سازى است . 4 - خ -
كجا به چشم ببينم خيال منظر دوست
پ -
مگر به خواب ببينم جمال و منظر دوست
ق -
مگر به خواب ببينم خيال منظر دوست
در بيت چهارم «
مگر به خواب ببينم جمال و منظر دوست
» بر ضبط دو نسخهء ديگر ارجح است زيرا لازمهء « وصل » كه در مصرع اول ، مورد متناسب ديدن جمال و منظر دوست مىباشد كه چون آرزوى دور و درازى است ، شايد در عالم خواب بر آورده شود . 7 - ق - پ - چو هست حافظ مسكين خ - چو هست حافظ خوشخوان « مسكين » در بيت بالا بر « خوشخوان » مرجّح است زيرا با « آزاد شدن دل از بند غم » كه در مصرع اول مذكور است واژهء « مسكين » كه مقصود خود حافظ است مناسب و « خوشخوان » نامتناسب است .
غزليات حافظ ( فارسى ) — صفحة 158 | شمس الدين حافظ