پرش به محتوای اصلی

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى ) — صفحه 644

پدیدآورندگان:

ص۶۴۴

560 - « گل‌افشان كن »

مِى خواه و گل‌افشان كن از دهر چه مىجويى ؟ * اين گفت سحرگه گل ، بلبل تو چه مىگويى ؟ مَسند به گلستان بَر ، تا شاهد و ساقى را * لب گيرى و رخ بوسى ، مى نوشى و گل بويى شمشاد خرامان كن و آهنگِ گلستان كن * تا سرو بياموزد از قدِّ تو دلجويى تا غنچهء خندانت دولت به كه خواهد داد * اى شاخ گل رعنا ، از بهر كه مىرويى ؟ چون شمعِ نكورويى ، بر رهگذرِ باد است * طرفِ هنرى بربند از شمعِ نكورويى امروز كه بازارت پرجوشِ خريدار است * درياب و بنه گنجى از مايهء نيكويى آن طُرّه كه هر جَعدش صد نافهء چين دارد * خوش بودى ، اگر بودى بوييش ز خوش‌خويى هر مرغ به دستانى در گلشنِ شاه آيد * بلبل به نواسازى ، حافظ به دعا گويى

* توضيحات :

معنى بيت ( 1 ) ( سحرگاهان گل به بلبل گفت : شراب بجوى و مجلس را با گل آذين‌بندى كن ، از روزگار چرا اين‌قدر شكايت مىكنى ، ديگر چه مىخواهى ) معنى بيت ( 2 ) ( تكيه‌گاه خود را به گلستان ببر و كام از لب معشوق بگير و چهرهء ساقى را ببوس و شراب بخور و گل بو كن ) معنى بيت ( 3 ) ( قد و بالاى مانند شمشادت را در گلستان عشق خرامان بساز تا سرو از قد و بالاى قشنگ تو كار دلجويى و عشوه را ياد بگيرد ) معنى بيت ( 4 ) ( نمىدانم چه كسى سعادت پيدا مىكند تا لب چون غنچه تو را ببوسد ، اى شاخه گل دل‌فريب و زيبا براى چه كسى سبز مىشوى و كدام مجلس را آرايش مىدهى ) معنى بيت ( 5 ) ( مانند شمع زيبا ، نورافشان هستى اما اين زيبايى زودگذر است پس از نور روشنايى و هنر خود ذخيره‌اى فراهم كن و دلى بجوى ) معنى بيت ( 6 ) ( امروز كه بازار جمال و زيبايى تو رونق دارد و خريداران زيادى دارد ، موقعيت را مغتنم شمار و ذخيره‌اى از سرمايه نيكوكارى فراهم كن ) .

* ترجمه :

* نتيجه تفأل :

1 - خواجهء شيراز در بيتهاى 7 و 8 فرمايد : ( آن موى پيشانى كه هر چين و شكن آن به صد نافهء مشك چين مىارزد ، بسيار خوب است اما اگر كمى هم از مهر و محبت و خوش‌اخلاقى سهمى داشت ، اين زيبايى كامل مىشد ) ( هر پرنده‌اى براى حكايت و داستانى ويژه به گلشن و بوستان شاه مىآيد ، بلبل با نغمه‌خوانى و آواز و حافظ با دعاگويى خود حسن طلب مىكند ) تفسير با نيت خود كنيد . 2 - مژده مىدهم كه اين نيت حتما و بدون ترديد به زودى عملى مىگردد ولى نياز به راهنمايى داريد ، مىتوانيد از بزرگان يا پدر و مادر بخواهيد زيرا اگر فردى آگاه شما را ارشاد و راهنمايى كند به پيروزى و موفقيت بزرگى دست مىيابيد . 3 - شاهد موفقيت بر بام خانه شما آشيان گرفته است ، مواظب باش كه با بىاحتياطى يا عدم آگاهى آن را به پرواز درنياورى ، به يكى از مشاهد متبركه برو و نذر خود را ادا كن ، بر خدا توكل كنيد و از او يارى بخواهيد . نگرانى شما كاملا بىمورد و بىاساس است زيرا اكنون زمان شادى و خوشى است . 4 - خانم يا آقاى عزيز ، با توجّه به بيت‌هاى اين غزل خصوصيات شما چنين است : از هيجان به نحو خوبى استفاده مىكنيد و در عشق گرم و پرتحرك هستيد ، از كار خود لذت مىبريد و از رايانه و مجلس و محفل دوستانه و خانوادگى خوشتان مىآيد ، از ترس موهومى كه بىجهت مىباشد ، رنج مىبريد ، خلق و خوى شما متغير است ، به فرمان و دستور دادن علاقه داريد و دوست داريد شما را دوست داشته باشند و درك كنند ، از غرور همسرتان در عين اينكه خوشتان مىآيد ، دورى مىكنيد ، فردى بامحبت و باگذشت هستيد .