تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى ) — صفحة 640

مساهمون:

ص٦٤٠

556 - « تو كه كيميافروشى »

كه بَرَد به نزد شاهان ز من گدا پيامى * كه به بزم دُردنوشان دو هزار جم به جامى ؟ اگر آن شراب خام است ، اگر اين حريف پخته * به هزارباره بهتر ز هزار پخته خامى ز رهم ميفكن اى شيخ ، به دانه‌هاى تسبيح * كه چو مرغ زيرك افتد ، نفتد به هيچ دامى شده‌ام خراب و بدنام و هنوز اميدوارم * كه به همّت عزيزان برسم به نيك‌نامى تو كه كيميافروشى ، نظرى به قلب ما كن * كه بضاعتى نداريم و فكنده‌ايم دامى به كجا برم شكايت ، به كه گويم اين حكايت ؟ * كه لبت حيات ما بُود و نداشتى دوامى عجب از وفاى جانان كه تَفَقّدى نفرمود * نه به نامه‌اى پيامى ، نه به خامه‌اى سلامى سر خدمت تو دارم ، بخرم به لطف و مفروش * كه چو بنده كمتر افتد ، به مباركى غلامى بگشاى تيرِ مژگان و بريز خون حافظ * كه چنين كشنده‌اى را نكند كس انتقامى

* توضيحات :

معنى بيت ( 1 ) ( چه كسى از اين درويش فقير به پادشاه پيامى خواهد برد كه در كوى عشق و معرفت كهنه شراب‌خواران عشق دو هزار مقام همچون مقام جمشيد جم را به يك باده نمىخرد ) معنى بيت ( 2 ) ( اگر اين شراب هنوز خوب پرورده نيست و اگر اين همنشين كاملا آزموده و باتجربه نمىباشد ، باز اين شراب خام هزار برابر بر آن پروردهء عقل رجحان دارد ) معنى بيت ( 3 ) ( اى شيخ با دانه‌هاى تسبيح و ذكر رياكارانه مرا گمراه مكن زيرا اگر پرندهء زيرك باشد گرفتار دام و طعمه نمىشود ) معنى بيت ( 4 ) ( با اينكه خراب و بدنام معرفى شده‌ام ولى اميدوارم به عنايت و توجه مستجاب‌الدعوه‌اى تا به نيك‌نامى برسم ) معنى بيت ( 5 ) ( تو كه صاحب اكسير و اعجاز هستى ، توجهى نيز به ما داشته باش كه سرمايه‌اى نداريم ولى دام طمع را گسترده‌ايم تا شايد به كمك شما مس ما طلا گردد ) معنى بيت ( 6 ) ( اين شكايت را به كى و كجا ببرم و اين داستان را به چه كسى بگويم كه لبانت مايه حيات و زندگانى ما بود اما خيلى زود از ما دريغ كردى ) .

* ترجمه :

* نتيجه تفأل :

1 - لسان الغيب در بيتهاى 7 و 8 و 9 فرمايد : ( از وفاى محبوب در تعجبم كه با نامه و پيغام ما را شاد نكرد و به ما محبتى ننمود ) ( انديشهء چاكرى تو در سرم مىباشد مرا به محبت بخر ولى مفروش زيرا مانند اين بنده مخلص كمتر چاكرى وجود دارد كه مبارك و فرخنده باشد ) ( تير نگاه را از كمان مژگانت رها كن و حافظ را به قتل برسان چون مانند تو ، هيچ زيبايى چنين كينه‌توزى نخواهد كرد ) . 2 - مقدمات اين نيت كاملا فراهم نمىباشد و زمان براى اجراى آن بسيار زود مىباشد پس بسيار بجاست كه با استادى ماهر مشورت نموده و به يكى از مشاهد متبركه برويد و سورهء مباركه « الانسان » را با حضور قلب و معنى بخوانيد كه گشايش بسيار وجود دارد . 3 - از دور و نزديك به شما پيشنهادهاى گوناگون خواهد شد ولى فعلا پذيرش آن به صلاح شما نمىباشد ، به مسافرتى سياحتى خواهيد رفت كه بسيار مفيد است ، خريدوفروش تفاوتى ندارد ، به زودى شاهد تحولات فراوانى خواهيد بود كه شما در آن سهم خواهيد داشت و به نفع شماست . توجه شما را به بيت دوم حتما جلب مىكنم . 4 - آقا يا خانم عزيز ، با توجه به بيت‌هاى اين غزل خصوصيات شما چنين است : در يك ميهمانى مىتوانيد پرشور و نشاط و يا ساكت و آرام باشيد زيرا كاملا بر نفس خود مسلط هستيد به همين جهت از افراد ضعيف النفس بدتان مىآيد . مغرور ، سركش و غير قابل كنترل مىباشيد و به طوفان بهارى شبيه مىباشيد غرنده و در عين حال رحمت‌افزائيد ، اگرچه فكر مىكنند سنگدل و بىرحم هستيد اما قلبى چون آب زلال و بامحبت داريد به شرطى كه شما را درك كنند .
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى ) — صفحة 640 | شمس الدين حافظ