554 - « بال بگشاى »
عمر بگذشت به بىحاصلى و بُلهوسى * اى پسر ، جام مىام ده كه به پيرى برسى
چه شَكَرهاست درين شهر كه قانع شدهاند * شاهبازانِ طريقت به مقامِ مگسى ؟
با دل خون شده چون نافه خوشش بايد بُود * هركه مشهورِ جهان گشت به مشكيننفسى
بال بگشاى و صفير از شجرِ طوبى زن * حيف باشد چو تو مرغى كه اسير قفسى
كاروان رفت و تو در راه كمينگاه بِه خواب * وه كه بس بىخبر از اين همه بانگ جرسى
لمع البرق من الطور و آنست به * فلعلّى لك آت بشهاب قبس
تا چو مِجمر نفسى دامن جانان گيريم * جان نهاديم بر آتش ز پى خوش نفسى
چند پويد به هواى تو ز هر سو حافظ * يسّر اللّه طريقا بك يا ملتمسى
* توضيحات :
معنى بيت ( 1 ) ( زندگى به بيهودگى و هوس سپهرى شد ، اى ساقى ، شراب بياور و به من بده كه از خداوند مىخواهم زنده باشى و پير شوى ) معنى بيت ( 2 ) ( نمىدانم در اين شهر چه جلوههاى لذتآورى است كه سالكان شاهين پرواز راه معرفت را از سفر در جهان بالا بازداشته و به شكار يك مگس قانع كردهاند ؟ ) معنى بيت ( 3 ) ( هركسى كه مشهور جهان شد ، پايمال حوادث روزگار است و بايد مانند نافهء ختن با دل خونين بسازد ولى شيرين سخن باشد ) معنى بيت ( 4 ) ( پرواز كن و از شاخهء درخت طوبى در بهشت آواز سر بده ، حيفم آمد كه تو پرندهء نغمهسرا گرفتار قفس باشى ) معنى بيت ( 5 ) ( كاروان حركت كرد و حال آنكه تو در راهى كه پر از خطر و كمينگاه است و از اينهمه سر و صداى زنگ شتران بىخبر مىباشى ) معنى بيت ( 6 ) ( از كوى محبوب برق وصال درخشيد و ظاهر و آشكار شد ، من هم آن را ديدم ، بنابراين اميدوارم كه بتوانم براى تو پارهاى آتش افروخته بياورم - تلميح به داستان حضرت موسى در سوره مباركه طه ) .
* ترجمه :
* نتيجه تفأل :
1 - خواجه در بيتهاى 7 و 8 فرمايد : ( براى اينكه مانند عودسوز يك لحظه ، دستم به دامن محبوب برسد ، جان عزيز را بر آتش غم نهاديم به اميد اينكه محبوبى بر ما گذر كند ) ( حافظ تا كى به عشق تو به هر سو شتابان رود ، اى مطلوب من ، خداوند راه رسيدن مرا به جانب تو آسان كند ) خود تفسير كنيد .
2 - تلاش به همراه وقتشناسى و فراست بهترين عامل پيروزى و كاميابى است و برعكس غفلت و هوسبازى موجب ناراحتى و عقبماندگى خواهد بود ، سعى كنيد در دوستان خود تجديد نظر نموده و در امورى كه به مربوط به ديگران مىباشد ، دخالت نكنيد كه بدخواهان در كمين هستند و حسودان دام برنهادهاند ، بنابراين بيش از گذشته مواظب باشيد .
3 - به زودى به مسافرتى خواهيد رفت و در معاملهاى سود سرشارى به دست مىآوريد و هديهاى دريافت مىكنيد ولى بايد صدقه بدهيد تا از چشمزخم مردم در امان باشيد ، پس بسيار مناسب مىباشد كه به يكى از مشاهد متبركه برويد و نذر خود را ادا كنيد .
4 - سه فرزند در طالع داريد كه دومى نابغه مىشود ولى نگران اولى خواهيد بود و سومى به مسافرت خواهد رفت و پيشرفت مىكند .
5 - بيمار شفا مىيابد و خريدوفروش هردو خوبست و اين نيت كاملا مساعد مىباشد ولى عجله نكنيد به موقع دقيقا انجام مىگيرد .
6 - آقا يا خانم عزيز ، با توجه به بيتهاى اين غزل خصوصيات شما چنين است : از قدرت بالايى در امور برخورداريد و سرشتى دوگانه داريد كه با توجّه به زمان و مكان تغيير مىكند گاهى آرام و گاهى آتشمزاج هستيد . از علاقه و محبت به ديگران دريغ نمىورزيد و هرآنچه داريد ، مايليد كه با همه بخوريد به شرط آنكه ارزش محبت را بدانند ، كينهء ديگران را به دل نمىگيريد و آنها را به خدا مىسپاريد .