قرار داد ، و نه اين نسخه را بخصوصه بلكه تا آنجا كه از ساليان دراز نگارندهء اين سطور تتبّع كرده است هيچ نسخهء از نسخ خطّى حافظ را مطلقا و اصلا نديده است كه بكلّى خالى از اغلاط فاحشهء نسّاخ باشد و آن را با اطمينان قلب بتوان تنها و بانفراده اساس يك طبع مصحّح مضبوط بىغلطى يا كمغلطى قرار داد ، بلكه بايد هميشه براى اين كار چندين نسخهء معتبر قديمى را باهم توأم كرده تا به استعانت مجموع آنها يا اكثريّت آنها شايد بتوان نسخهء نسبة مصحّحى از ديوان خواجه از آب در آورد ، و اين همين كارى است كه ما سعى كردهايم به قدر وسع خود انجام دهيم ،
تنبيه 1
، - در حواشى اين كتاب هرجا رمز خ مسطور است مطلقا و بدون استثنا چنان كه مكرّر گفتهايم اشاره باصل نسخهء خطّى آقاى خلخالى است نه بمتن چاپى ايشان كه از روى همان نسخه در سنهء 1306 بطبع رسانيدهاند ، و اين تنبيه را خواننده هيچوقت نبايد از نظر دور بدارد و الّا بكلّى در اشتباه خواهد افتاد زيرا كه اگر از نسخهء خ متن چاپى آقاى خلخالى متبادر بذهن او شود مكرّر در طىّ اين طبع حاضر خواهد ديد كه در بسيارى از مواضعى كه ما در