غزل ) را كه در نسخ متأخّرهء ديگر بعد از قرن نهم كمابيش يافت مىشود در هيچيك ازين چهار نسخه مطلقا و اصلا اثرى از آنها نمىتوان يافت ، پس از مجموع اين قرائن ظنّ بسيار قوى بلكه علم قطعى حاصل مىشود كه آنچه غزليّات بتمامها يا ابيات متفرّقه هر غزلى در اين چهار نسخه موجود نيست تقريبا بنحو قطع و يقين و بدون هيچ شك و شبهه از خود حافظ نيست بلكه از ديگران است كه بعدها متدرّجا در ديوان خواجه داخل شده است ،
و ما ذيلا فهرست جميع نسخى را كه در تصحيح اين ديوان يا در تصحيح مقدّمهء جامع ديوان به كار بردهايم چه آنهائى را كه اساس طبع حاضر بودهاند يا آنهائى كه به نحوى از انحاء از آنها استعانت جستهايم با علائم و رموزى كه اختصار را براى هريك از آنها در حواشى اين كتاب وضع كردهايم ذكر مىكنيم تا خواننده در صورت احتياج بتواند خود رجوع بمدارك طبع ما بنمايد و براى العين ببيند كه ما چنان كه مكرّر در اين مقدّمه گفتهايم بههيچوجه من الوجوه ذوق و مشرب و سليقهء شخصى خود را در تصحيح هيچ جمله يا كلمه يا حرفى ميزان قرار ندادهايم و از خود هيچ تصرّفى و تغيير و تبديلى و جرح و تعديلى نكردهايم و هرچه كردهايم
ديوان حافظ ( انتشارات زوار ) ( فارسى ) — صفحة 103
مساهمون: شمس الدين حافظ
ص١٠٣