و صاد و ذال ابجد ) با ( احدى و تسعين و سبعمائة ) اين اختلاف را دارد ، اين ترديد را تقويت مىكند . » در صورتى كه وجود روايت اثنى و تسعين و سبعمائة در برخى از نسخههاى جديد اين عامل ترديد را بىاثر مىسازد و به دست آمدن نسخهاى كه در 824 يعنى سه سال پيش از تاريخ تحرير نسخهء خطّى خلخالى نوشته شده و با مقدمهء مزبور همراه است عامل ديگر ترديد را هم از اثر افكنده و بدين ترتيب براى قبول ترديد در انتساب مقدمه و محتويات آن به محمّد گل اندام مجالى باقى نمانده است « 5 » .
وفات حافظ :
. . . عجب است كه مرحوم قزوينى از ميان يازده نسخهء مقدمهدار موجود پيش خود ، نخستين جزء از رقم سال را در نه نسخه « احدى » ، و تنها در يك نسخه « اثنى » يافته و در يك نسخهء ديگر هم « احدى » را تراشيده و به جاى آن « اثنى » نوشته بودهاند ، با وجود اين ! آن روايت منفرد - اثنى و تسعين « 6 » و سبعمائة - را بر روايت 791 كه دهها نسخهء خطى و چاپى هم در سراسر عالم آن را تأييد مىكنند ، ترجيح داده است ! ! .
. . . تصريح مقدمهء [ محمد گلندام ] به 791 به عبارت كامل عربى - احدى و تسعين « 7 » و سبعمائة - در كليهء نسخ ديوان حافظ مقدمهدار . . . ديده مىشود « 8 » .
( 1 ) - سرتيپ مسعود جنتى عطائى : ص 31 كتاب سفينهء حافظ ( چاپ اول ، مجلد اول ) اسفند 1346 ه . ش . تهران . ( ح ) . [ نويسنده « جعّال » و « ربوده » ننوشته است ] .
( 2 ) - در زيرنويس بعد ، آمده است . [ - فرزاد ] :
( 3 ) - مسعود فرزاد : كتاب حافظ « صحت كلمات و اصالت غزلها » از