خلاصهء اظهار نظر احمد سهيلى خوانسارى
1 زمانى كه دو تن از معارف علم و دانش به تصحيح و چاپ ديوان اشعار خواجه پرداختند شادروان عبرت نائينى كه خود حافظشناس بود گفت كارى عبث مىكنند چه لازمهء تصحيح اشعار خواجه داشتن دو چيزست كه اين دو بزرگوار « 1 » ندارند ، نخست بايد « شاعر » باشند كه نيستند « 2 » و آنگاه بايد « سبكشناس و از رموز سخن او آگاه بوده و طرز كلام وى « 3 » را بشناسند » كه اصل و بدل را فرق توانند داد . و الّا اگر صد نسخهء قديمى در دست داشته باشند نمىتوانند خدمتى دلخواه انجام دهند .
عبرت « 4 » درست مىگفت چه اكثر دانشمندان كه از اين دو اصل بىبهره بودهاند در تصحيح ديوان حافظ كارى چشمگير نكردهاند . . . [ و ] :
صلاح كار كجا و من خراب كجا * سماع وعظ كجا نغمهء رباب كجا
چه نسبت است به رندى صلاح و تقوى را * ببين تفاوت ره از كجاست تا بكجا
را اين گونه ، نه پذيرفتهاند !
هامش
( 1 ) دو تن : علامه محمد قزوينى ، و : دكتر قاسم غنى . ( ح ) .