چندان صحيح به نظر نمىرسد . لكن مىتوان دربارهء مرتدين چنين نظر داد كه مرتد خواه ملى و خواه فطرى باشد بايد او را هدايت كرد و چنان كه توبه كند توبهاش پذيرفته مىشود و اطلاقات ادله قبول توبه شامل همه آنان مىشود . اما اگر پس از اتمام حجت و راهنمايىهاى لازم عمداً و عناداً اسلام را نپذيرفت و بر كفر و ارتداد ادامه داد و فردى خطرناك براى اسلام بود ( چنان كه مرتدين در صدر اسلام چنين بودند و پس از ارتداد از اسلام در مقابل اسلام مىايستادند ) قطعاً لازم است با آنها معامله به مثل نمود و اطلاق احكام مذكور دربارهء مرتدين ناظر به اين دسته از مرتدين است . اما اگر مرتد ، مرتدى نيست كه وجودش براى اسلام و مسلمين خطرناك باشد از باب « الحدود تدرءُ بالشبهات » لازم است او را به حال خود واگذار كرد تا شايد با روشهاى صحيح و منطقى مجدداً به آغوش اسلام بازگردد . زيرا معلوم نيست كه روايات وارده دربارهء مرتدين چنين اطلاقى داشته باشند ، تا بتوان به اطلاق آنها استناد كرد و حكم همهء مرتدين را چه خطرناك باشند و چه خطرناك نباشند يكى دانست .
ديدگاه هاى نو در حقوق كيفرى اسلام ( فارسى ) — صفحة 92
مساهمون: سيد محمد حسن مرعشى شوشترى
ص٩٢