گفتار هشتم آيا در مورد شركت در قتل مىتوان همه شركاء در قتل را قصاص كرد ؟
مقدمه
در ماده 212 قانون مجازات اسلامى مصوب 1370 آمده است :
« هرگاه دو يا چند مرد مسلمان مشتركاً مرد مسلمانى را بكشند ، ولى دم مىتواند با اذن ولى امر همه آنها را قصاص كند و در صورتى كه قاتل دو نفر باشند ، بايد بهر كدام از آنها نصف ديه و اگر سه نفر باشند ، بايد به هر كدام از آنها دو ثلث ديه و اگر چهار نفر باشند ، بايد به هر كدام از آنها سه ربع ديه را بپردازد و به همين نسبت در افراد بيشتر . »
از اين ماده استفاده مىشود كه همه شركاء در قتل را هر چند بسيار باشند ، مىتوان قصاص نمود ، مثلًا اگر يكصد نفر يا هزار نفر و يا بيشتر يك نفر را به قتل رسانند ، جايز است همه آنها را قصاص كرد . حضرت امام رضوان اللَّه تعالى عليه در اين باره مىفرمايند : « چنانچه دو نفر يا بيشتر در قتل يك نفر شركت داشته باشند اگر ولى دم بخواهد همه آنها را قصاص كند ، مىتواند و زايد بر ديه هر كدام از آنان را مىپردازد . » « 1 »
صاحب جواهر در جواهر الكلام مىفرمايد : « خلافى در مسأله نيست بلكه اجماعى نيز
هامش
( 1 ) - امام خمينى ( قدس سرّه ) : تحرير الوسيله ، ج 2 ، صص 465 و 466 ، مسأله 44 .