2 - 1 - قتل شبيه به عمد
قتل شبيه به عمد قتلى است كه فاعل قصد فعل دارد ، اما قصد قتل ندارد و عمل هم نوعاً كشنده نيست ، مانند موردى كه آموزگار طفلى را با آلتى كه نوعاً كشنده نيست كتك مىزند و طفل مىميرد .
3 - 1 - قتل خطاى محض
قتل خطاى محض آن است كه فاعل قصد ايراد فعل به مجنى عليه و قصد قتل او را به هيچ نحو از انحاء قتل ( نه اصالتاً نه تبعاً ، نه بطور جزئى و نه بطور كلى ) نداشته است ، مانند آنكه :
يك - فاعل بسوى پرندهاى تير مىاندازد و آن تير به انسانى اصابت مىكند و وى كشته مىشود .
دو - قصد قتل انسان خاصى را دارد و تير به انسان ديگرى اصابت مىكند بدون اينكه قصد قدر مشترك را داشته باشد .
قتل در اين دو مثال موضوعاً خطاى محض است هر چند مثال دوم ، حكم شبه عمد را دارد .
2 - بحث در اطراف مقالهء قتل عمد ، شبه عمد ، خطاى محض
در مقالهء « قتل عمد ، شبه عمد ، خطاى محض » « 1 » به قلم جناب آقاى معرفت ، قتل مذكور در مثال دوم قتل عمد دانسته شده است . ايشان خواستهاند كلمات فقهاء را بطور كلى و حتى كلام شهيدين را در لمعه و شرح لمعه بر نظريهء خود حمل نمايند . ما ذيلا با تفكيك ادلهء معظم له از يكديگر ، پاسخ هر يك را جداگانه متعرض مىشويم .
1 - 2 - قصد شخص معين
بحث ايشان با اين سؤال شروع مىشود : « آيا در تحقق قتل عمد ( محض ) قصد شخص معين و بخصوص شرط است ؟ ظاهراً شهيدين در لمعه و روضه به اين سؤال پاسخ مثبت دادهاند » . « 2 »
هامش
( 1 ) - فصل نامهء حق ، دفتر پنجم ، فروردين - خرداد 65 ، صص 36 تا 55 .
( 2 ) فصل نامهء حق ، دفتر 5 ، ص 41 .