3 - وجود رابطه سببيت ميان فعل و جرم اصلى ؛
4 - تحقق عنصر روانى معاونت يا توافق اراده و وحدت دو قصد ( قصد مجرمانه عامل و قصد معاون جرم ) .
1 - 4 ) مجرمانه بودن عمل اصلى
براى آنكه بتوان شخصى را به عنوان معاون جرم مجازات نمود ، لازم است فعل ارتكابى فعل اصلى تحقق يافته باشد و يا لااقل شروع به جرم نموده باشد ، زيرا فعل معاون به خودى خود عارى از خصيصه مجرمانه بودن است .
لذا ، معاون در صورتى قابل مجازات است كه عمل مجرمانهاى موجود باشد و معاون بر اساس مصاديق تعيين شده قانونى با مجرم اصلى همكارى نمايد و بين آن دو عمل ارتباط و وابستگى وجود داشته باشد .
2 - 4 ) ركن مادى معاونت در جرم
براى تحقق معاونت در جرم وقوع جرم اصلى به تنهايى كافى نيست ، بلكه لازم است تا شخص معاون به يكى از طرق معينه قانونى با مجرم اصلى مساعدت عمل نمايد ، يعنى مرتكب عمل مثبت مادى خارجى به يكى از صور مصرحه در قانون مقدم يا مقارن با عمل اصلى شود . در اين صورت است كه ركن مادى معاونت در جرم تحقق يافته و معاون مستحق مجازات است .
بنابر تعريف فوق فعل منفى يا سلبى از قبيل سكوت و يا عدم اقدام براى جلوگيرى از ارتكاب جرم نمىتواند محقق عنصر مادى معاونت در جرم باشد .
و نيز براى تحقق معاونت عملى را كه معاون در مقام اجرا به آن مبادرت مىورزد مىبايست در خارج به طور كامل ظاهر شود . يعنى از مرحله شروع فراتر رفته و كامل شده باشد تا بتوان معاون را مجازات نمود . بر اين اساس بين حقوقدانان مشهور است كه : « معاونت شروع به جرم قابل مجازات است ، ولى شروع به جرم معاونت مجازات ندارد . » « 1 »
هامش
( 1 ) . حقوق جزاى عموى ، پرويز صانعى ، ج 2 ، ص 86 .