روايات كلمه « فى الاسلام » و در برخى ديگر كلمهء « على مؤمن » آمده است اما ظاهراً اين كلمات پس از پيامبر ، بر متن حديث اضافه گرديده است . حتى بر فرض آنكه رسول اكرم ( ص ) به يكى از آنها اشاره فرموده باشد ، منظور آن حضرت تخصيص حكم به شخص مسلمان يا مؤمن نبوده ، بلكه در اينجا - حكم صادر شده ، متوجه يك فرد مسلمان بوده است . بديهى است كه ظلم و ستم به هيچ كس ( چه مسلمان و چه غير مسلمان ) جايز نيست .
2 - 2 ) مفاد و معناى مفردات حديث
دومين موضوعى كه لازم است مورد بحث قرار گيرد مفاد حديث و مفردات آن مىباشد . مقصود از مفردات حديث ، كلمه « ضرر و ضرار » است .
اول ) معناى ضرر
: معناى « ضرر » از نظر عرف روشن است و بيشتر در معناى ( ضد نفع ) به كار مىرود . در كتاب « مقاييس اللغة » مىگويد : ( الضرر : ضد النفع ) و در كتاب « صحاح » و « نهايه » ابن اثير و قاموس نيز به همين معنى آمده است . و از كتاب « مصباح » نقل شده است ، كه گفته مىشود : « ضره يضره اذا فعل به مكروها » . بنابراين اگر كسى عملى را نسبت به فرد ديگرى انجام دهد كه وى را از آن عمل كراهت آيد و آن را نپسندد ، آن عمل را « ضرر » مىگويند و همچنين در كتابهاى لغت معانى ديگرى براى او واژه ضرر آوردهاند و اما چون معناى آن از نظر عرف روشن است ، نيازى به رجوع به كتابهاى اهل لغت نيست ، زيرا نخست اين كه قول اهل لغت حجيت شرعى ندارد و دوم ، بر فرض حجيت داشتن نيز ، استناد به آنها زمانى الزامى خواهد بود كه معناى آن روشن نباشد و نيز مراجعه به اهل لغت از باب رجوع جاهل به عالم معتبر است پس ، با روشن بودن معناى « ضرر » ديگر نيازى به رجوع به اهل لغت نيست .
همچنين ، « ضرر » با در نظر گرفتن موارد استعمال آن همانطورى كه از كلمات حضرت امام استفاده مىشود گاهى در معناى « قرار دادن ديگرى در تنگنا » به كار مىرود چنان كه در حديث « لا ضرر » نيز به همين معنى به كار رفته است و گاهى نيز به معناى « ايجاد نقص در جان و يا مال و يا عرض » به كار مىرود . بنابراين حديث لا ضرر نه تنها ضررهاى مالى و جانى را شامل مىشود ، بلكه ، ضررهاى معنوى را نيز