مىباشد ، و اين امر اختصاص به مسلمان و غير مسلمان ندارد و اگر در برخى روايات كلمهء « فى الاسلام » و يا « على مؤمن » آمده است ، دليل بر اين نيست كه اين قاعده تنها براى مسلمانان است . همچنانكه بسيارى از قواعد فقهى كه مورد بحث قرار مىگيرد تنها اختصاص به دين اسلام ندارد بلكه به عنوان « حقوق بشر » شامل حال همه انسانها مىشود .
2 - روايات :
رواياتى كه از ائمه معصومين ( ع ) در ارتباط با قاعده « لا ضرر » رسيده ، بسيار است اما مهمترين آنها روايت « سمرة بن جندب » مىباشد كه در ذيل نقل مىشود :
ابن بُكير از زراره ، از امام باقر ( ع ) نقل مىكند كه در زمان پيغمبر ( ص ) مردى بود به نام « سمرة بن جندب » كه وى در حياط مردى انصارى ، نخلى داشت و محل سكونت انصارى نيز در كنار درب ورودى بوستانى بود كه محل عبور و مرور سمرة بن جندب بود . سمرة به بهانه سركشى به نخل خود ، هر بار سر زده وارد بوستان مىشد بىآنكه از مرد انصارى اجازه ورود بگيرد . انصارى بارها اين نكته را به وى متذكر شد اما « سمرة » نپذيرفت . انصارى نيز وقتى چنين ديد نزد رسول خدا ( ص ) آمد و از سمره شكايت كرد . حضرت نيز كسى را در پى سمره فرستاد و او را احضار نمود و شكايت انصارى را به وى بازگفت و به او فرمود : از اين پس هر وقت مىخواهى وارد بوستان شوى از انصارى اجازه بگير ، اما سمره ، همچنان خوددارى كرد . حضرت رسول ( ص ) اين بار ، پيشنهاد خريد نخل را به سمره نمود و هر چه بهاى آن را نيز بالا برد ، او نپذيرفت حتى به او فرمود : نخلى در بهشت به تو مىدهم باز او نپذيرفت . . . رسول خدا ( ص ) بالاخره به انصارى فرمود : برو نخل را از بن در آور و به سوى او بينداز ، زيرا « ضرر و ضرارى » نيست ! و در روايت « ابن مسكان » آمده است كه آن حضرت به سمره فرمود « انك رجل مضار ، و لا ضرر و لا ضرار على مؤمن . »
1 - 2 ) سند حديث :
ترديدى نيست كه جمله « لا ضرر و لا ضرار » از رسول اكرم ( ص ) صادر گرديده است همچنانكه شيعه و سنى نيز آن را از آن حضرت نقل كردهاند . اگر چه در بعضى