خوددارى شود . اما در فرض ما شخص توبه كرده و به شخص صالحى تبديل شده است و ديگر حدى نيست و وقتى شخص اصلاح شده و حد نيز ساقط شده است چرا بايد مجازات شود و متقابلًا بايد گفت اگر شخص تائب و صالح مجازات شود گستاخى است .
مبحث دوم : آثار فقهى و حقوقى توبه
در بخشهاى پيشين به آثار توبه از ديدگاه آيات و روايات پرداخته شد . در اين مقام سعى در بررسى آثار فقهى و حقوقى توبه مىباشد . اين آثار عبارتند از :
الف ) سقوط مجازات « 1 »
بر اين نكته همه فقها اتفاق دارند كه هرگاه شخصى مرتكب جرمى شود و قبل از مراجعه به حاكم توبه نمايد چنانچه آن جرم جنبهء حق اللهى داشته باشد ، مجازات ساقط مىشود .
شهيد اول در لمعه در حد زنا مىفرمايد : « و التوبة قبل قيام البينة تسقط الحد عنه . » « 2 »
همچنين شيخ صدوق در من لا يحضره الفقيه مىفرمايد : « ابو بصير از امام صادق عليه السلام سؤال مىكند كه بينه عليه مردى شهادت داد كه زنا كرده است و قبل از آنكه حد بر او جارى گردد ، زانى فرار كرده است ، حكم او چيست ؟ آن حضرت در پاسخ فرمودند : اگر توبه كرده است حد بر او جارى نمىگردد و اگر قبل از توبه دستگير شود حد بر او جارى مىشود . » « 3 »
روايت فوق داراى ابهام و اجمال مىباشد . مرحوم شوشترى از اين روايت اين گونه استفاده كرده است كه اگر پس از قيام بينه فرار كند و توبه نمايد نيز حد بر او جارى نمىشود ، « 4 » و ليكن كسى از اصحاب چنين نظريهاى را نپذيرفته است و
هامش
( 1 ) . رك : عباس شيرى ، سقوط مجازات در حقوق كيفرى اسلام و ايران ، ص 93 تا 96 .
( 2 ) . اللمعة الدمشقية ، شهيد اول ، ج 2 ، كتاب حدود ، شرح لمعه ، 10 جلدى ، ص 57 .
( 3 ) . من لا يحضره الفقيه ، شيخ صدوق ، « باب ما يجب به التعزير و الحد » ، ج 4 ، ص 17 .
( 4 ) . النجعة ، شيخ شوشترى ( ره ) ، كتاب حدود و ديات ، ص 12 .