پس از شرح حال قرّاء شروع به مقصود كنيم ان شاءالله : و عادت اهل تجويد است كه اول دندانها را بشناسند .
اقسام دندانها
انسان بالغ بر حسب عادت سى و دو دندان دارد : چهار دندان در پيش دهان است دو بالا و دو پايين كه ثنا يا گويند چهار دندان رباعيات از دو طرف ثنايا :
يكى طرف راست ثنايا از بالا ، و دوم طرف راست ثنايا از پايين ، و سوم طرف چپ ثنايا از بالا ، و چهارم از پايين .
چهار دندان انياب نوك تيز ، دو طرف رباعيات از بالا و پايين و آنها را در فارسى دندان نيش و بادام شكن هم گويند .
چهار دندان در دو طرف انياب از بالا و پايين كه نه همانند ثنايا برنده است و نه مانند دندانهاى آسيا پهن و كوبنده و آنها را ضواحك گويند . و مجموع همه آنها شانزده دندان است .
دوازده دندان آسيا كه طواحن گويند ، در هر طرف شش دندان است : سه بالا و سه پايين ، و بالاى آنها پهن و كوبنده است براى خرد كردن و نرم كردن غذا ، و مجموع آنها با شانزده دندان كه اول شمرديم بيست و هشت دندان مىشود و ضواحك و طواحن را مجموعاً اضراس گويند . پس از بيست سالگى چهار دندان در آخر دهان مىرويد بالا و پايين از چپ و راست دندانهاى آسيا و آنها را دندان عقل مىگويند و در اصطلاح تجويد نواجد گويند .
اما مخارج حروف عبارت از محلى است كه انسان با الهام خداوندى راه بيرون آمدن صوت را در آنجا مىبندد و از برخورد نفس با آنها موضع حرفى خاص توليد مىگردد مثلًا انسان راه نفس را به دندانهاى ثنايا مىبندد از آن - ز - يا - سين - پيدا مىشود ، و هركس مىتواند تجربه كند ، وقتى مىگويد : از يا اس