امام عليه السلام ، هر دو در روز عاشورا ، شهيد شدهاند ، با اين تفاوت كه يكى شيرخواره بوده است و ديگرى ، چند ساله . پس شايد بتوان گفت كه گزارشهايى كه كلمه « رَضيع ( شيرخواره ) » در آنها به كار رفته و يا تصريح مىكنند كه فرزندى از امام عليه السلام كه در روز عاشورا به دنيا آمده بود ، روى دست پدر ، تير خورد و شهيد شد ، به شهادتِ يكى از اين فرزندان ، اشاره دارند ( البته بايد توجّه داشت آنچه مكرّر شنيده مىشود كه آن كودك ، شش ماهه بوده ، « 1 » سند معتبرى ندارد ) ؛ امّا گزارشهايى كه به شهادت فرزند سه ساله امام عليه السلام اشاره كردهاند يا تعبيرهاى مشابه و نزديك به آن دارند ، مربوط به شهادت فرزند ديگرى از ايشان اند . با اين همه ، بايد گفت كه تشابه بسيارى از گزارشها در باره : نام كودك ، نام مادرش و نام قاتلش و همچنين عدم تصريح اكثر منابع به شهادت دو فرزند خردسال امام حسين عليه السلام در صحنه عاشورا ، اين فرضيه را از حدّ يك احتمال ، فراتر نيم بَرد .
در « زيارت ناحيه مقدّسه » آمده است :
السَّلامُ عَلى عَبدِ اللَّهِ بنِ الحُسَينِ الطِّفلِ الرَّضيعِ ، المَرمِيِّ الصَّريعِ ، المُتَشَحِّطِ دَماً ، المُصَعَّدِ دَمُهُ فِي السَّماءِ ، المَذبوحِ بِالسَّهمِ في حِجرِ أبيهِ ، لَعَنَ اللَّهُ رامِيَهُ حَرمَلَةَ بنَ كاهِلٍ الأَسَدِيَّ وذَويهِ « 2 » .
سلام بر عبد اللَّه بن الحسين ، كودك شيرخواره تير خورده ضربت خورده به خون تيپده كه خونش به آسمان ، پرتاب شد و در دامان پدرش ، با تير ، سر بُريده شد ! خدا لعنت كند حَرمَلَه بن كاهِل اسدى و همراهانش را كه به او تير زدند !
هامش
( 1 ) منشأ اين سخن ، احتمالًا نسخه منتشر شده مقتل ضعيف منسوب به ابو مِخنَف ( طبع مكتبة الشريف الرضى : ص 129 ) باشد كه در آن آمده : « از عمر او ( على اصغر ) شش ماه گذشته بود » . گفتنى است كه اين سخن ، در هيچ منبع معتبرى و حتّى در نسخه خطىاى از همين كتاب - كه در كتابخانه تخصّصى حديث ( قم / دار الحديث ) ، موجود است - نيامده است . البته گزارشى از « پنجماهه » بودن وى ، در قصيده مقتل كسايى مروزى ( م 391 ق ) و گزارشى از « يكساله » بودن وى ، در تاريخ بلعمى ( تأليف قرن 4 ق ) ( ج 4 ص 710 ) آمده است .
( 2 ) الإقبال : ج 3 ص 73 ، المزار الكبير : ص 486 ح 8 .