كه به اين گزارش ، چند اسم افزوده شده است ؛ به ويژه عباس كه سالها پس از شهادت حمزه به مدينه آمد . « 1 » واقعه چنين است كه پس از دستور پيامبر ( ص ) مبنى بر بستن در خانههاى اصحاب به سمت مسجد ، به جز خانه على ( ع ) ، حمزه ، عموى حضرت ، شكايت مىكند كه عمويت را از مسجد بيرون كردى ، ولى پسرعمويت را جاى دادى « اخرجت عمك و اسكنت ابنعمك » « 2 » ؛ ولى با اهدافى خاص اين سه نام اضافه شده است : « اخرجت عمك و ابابكر و عمر و العباس و اسكنت ابنعمك » . « 3 » احتمال اينكه برخى شيعيان براى برجستهكردن ويژگى على ( ع ) و تصريح به سد باب شيخين و همچنين در رقابت با عباسيان ، اين نامها را افزوده باشند ، بيشتر است . « 4 » نورولى با ناديدهگرفتن تفاوتهاى موجود در منابع و فقط با ذكر يك تعبير ، ادعا مىكند حديث در درون خود تناقض دارد كه اگر سدالابواب پيش از نبرد احد بود ، پس عباس نبوده و اگر پس از احد رخ داده ، پس حمزه نبوده ؛ ازاينرو اصل واقعه را مردود شمرده است . « 5 »
هامش
( 1 ) . الصحيح من سيرة النبى الاعظم ، عاملى ، صص 343 و 346 . وى فقط نام عباس را افزوده راويان دانسته و متذكر شده كه ممكن است با اهداف سياسى ، يا غيرعمدى و با اتكا به حافظه رخ داده باشد .
( 2 ) . ر . ك : مناقب اميرالمؤمنين ، كوفى ، ج 2 ، صص 457 - 466 ؛ شرف النبى ، ص 439 ؛ إعلام الورى ، طبرسى ، ج 1 ، ص 320 ؛ تنبيه الغافلين ، ص 38 ؛ بحارالانوار ، ج 38 ، ص 190 . در الطرائف ، ص 61 چنين آمده است : « يا محمد ، تخرجنا و تمسك غلمان بنىعبدالمطلب » .
( 3 ) . افزون بر منابع گزينههاى پيش ر . ك : كشف اليقين ، حلى ، ص 379 ؛ كشف الغمه ، اربلى ، ج 1 ، ص 327 .
( 4 ) . مغربى در شرح الأخبار ، ج 2 ، ص 204 چنين آورده است : « أخرجت عمك و بنىعمك و ابابكر و عمر و تركت عليا وحده » .
( 5 ) . ص 43 ، پاورقي 2 .