4 / ح : گورستان شهداى خيبر
ابن هشام در « السيرة النبويه » « 1 » بر اساس گفتههاى : ابن اسحاق و واقدى در « المغازى » « 2 » نام چهار نفر از مسلمانان مهاجر و پانزده نفر از انصار را كه در واقعهء خيبر به شهادت رسيدهاند ، ثبت و با مواردى از اختلاف به آن تصريح كردهاند .
بر اساس روايت ابن اسحاق :
از مهاجران : ربيعة بن اكثم ، ثقف بن عمرو ، رفاعة بن مسروح ، عبداللَّه بن الهُبيب .
از انصار : بِشر بن البَرَاء بن معْرور ، فُضيل بن النعمان ، مسعود بن سعد بن قيس ، محمود بن مَسْلمة ، ابوضَيّاح بن ثابت ، حارث بن حاطب ، عروة بن مُرة ، اوس بن القائد ، انيف بن حبيب ، ثابت بن اثله ، طلحة بن يحيى ، عُمارة بن عُقبه ، عامر بن الأكوع ، اسلم ( الاسود الراعى ) ، مسعود ابن ربيعه و اوس بن قتاده .
بر اساس اسناد واقدى ، اختلافى در مورد نام مهاجران ندارد . تنها عبداللَّه بن ابىامَيّه را به جاى عبداللَّه بن الهُبَيْب نوشته است كه ماهيتاً يكى است . از انصار : محمود بن مسلمه ، ابوالضيَّاح ، حارث بن حاطب ، عَدىّ بن مُرّة بن سراقه ، اوس بن حبيب ، انيف بن وائله ، مسعود بن سعد ، بشر بن البراء بن مَعرور ، فضيل بن النعمان ، عامر بن الأكوع ، عمارة بن عُقبة بن عَبّاد ، يسار ( العبد الأسود ) . فردى از طايفهء اشجع نوشته است .
نكتهء با اهميت در مورد مسعود ابن ربيعه است . ابن اسحاق و موسى بن عقبه او را مسعود بن ربيعه گفتهاند . ولى ابومعشر و واقدى او را مسعود بن ربيع دانسته ، كه به تصريح ابن سعد در « الطبقات الكبرى » « 3 » تحت عنوان مسعود بن الربيع از « بنىزهره » است . و از زمرهء مهاجران كه وفات آن در سال 30 ه . بوده است .
واقدى نام مسعود ابن ربيعه را جزو شهداى خيبر نمىداند . ولى ابن هشام بر اساس گفتهء ابنشهاب الزَّهرى مىگويد : « منبنيزهرة مسعود بنربيعه ، حليفلهم من القارة » . « 4 »
هامش
( 1 ) . ج 3 ، ص 357
( 2 ) . ج 2 ، ص 699
( 3 ) . ج 3 ، ص 168
( 4 ) . ج 3 ، ص 358