6 / ت : مسجد بنىقريظه
بخارى در كتاب « صحيح » از محمّد بن بِشّار نقل مىكند :
قال سمعت أبا أمامة قال سمعت أباسعيدٍ الخدرىَّ رَضي اللَّهُ عنه يقول :
« نزل أهل قريظة على حكم سعد بن مُعاذ ، فارسَل النبيُّ إلى سعدٍ ، فأتى على حمار ، فلما دَنا من المسجد قال للأنصار : قوموا إلى سيِّدكم - أو خيركم - فقال : هؤلاء نزلوا على حكمك . فقال سعد . . . » . « 1 » در اين سند تاريخى ، به ماجراى حكميّت سعد اشاره شده است كه به تفصيل از آن ياد كرديم ؛ ولى تأكيد ابوسعيد به اينكه « فلمّا دَنا من المسجد » نشان مىدهد كه پيامبر در ايام محاصرهء بنىقريظه ، محلّى را جهت عبادت ، به عنوان مسجد انتخاب كرده بودند و مسلمانان نمازها را در آنجا ادا مىنمودند و وقتى سعد بن معاذ از خيمهگاه خود در مسجد نبى عازم آن محل مىشود ، وارد محلّى مىگردد كه به آن « مسجد » اطلاق مىشده است .
اين واقعيّت را ابنحجر عسقلانى ذيل « فلما دنا من المسجد » مورد تأييد قرار داده كه مراد از مسجد : « . . . المسجد الذي كان النبى - صلّىاللَّه عليه [ وآله ] وسلّم - أعدّه للصلاة فيه في ديار بنيقريظة أيّام حصارهم » . « 2 » ابنشبّه در تاريخ خود از اماكن مدينه ، بر اساس مستنداتى مىگويد كه پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله در منزل زنى از قبيلهء خضر نماز خواند كه بعدها آن خانه جزء بناى مسجدى به
هامش
( 1 ) . « از ابا امامه شنيدم كه گفت : از ابوسعيد خدرى شنيدم كه بنىقريظه به داورى سعد بن معاذ گردن نهادند و پيامبر خدا صلى الله عليه و آله سعد را فراخواند و او سوار بر استرى آمد ، چون نزديك مسجد آمد ، فرمود : به احترام سرورتان - يا مِهترتان - به پا خيزيد . پس ( به سعد ) گفتند : اينان ( بنىقريظه ) به حكم تو گردن نهادهاند . پس سعد گفت : . . . » . نك : صحيح بخارى ، كتاب 64 ، مغازى ، 30 ، باب « رجع النّبى من الأحزاب » .
نك : ابنحجر عسقلانى ، « فتح البارى بشرح صحيح البخارى » ، ج 7 ، ص 411 ، حديث 4121 ، چاپ عبدالعزيز بن باز ، دارالفكر
( 2 ) . « فتح البارى » ، همان مدرك .