« و تجهزت قريش و من والاهم من قبائل كنانة و تهامة » . « 1 » در قرآن نيز از اين اتّحاد قريش براى حمله به مدينه و بذل مال فراوان يادى شده است كه كاملًا مؤيِّد اسناد تاريخى در بيان سبب وقوع واقعهء احد در سال سوم هجرى است :
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ لِيَصُدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ فَسَيُنْفِقُونَها ثُمَّ تَكُونُ عَلَيْهِمْ حَسْرَةً ثُمَّ يُغْلَبُونَ وَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلى جَهَنَّمَ يُحْشَرُونَ
. « 2 » شيخ طبرسى در ذيل آيه ، صريحاً شأن نزول آن را در بارهء ابىسفيان دانسته كه با چنين مالى : « استأجر يوم أُحُد ألفين من الأحابيش يقاتل بهم النبيّ » « 3 » و به روايت ابناسحاق از طريق سعيد بن جبير و مجاهد در « السيرة النّبويه » استناد كرده است « 4 » ؛ هرچند احتمال صحيح بودن رواياتى را كه از مقاتل و الكلبى نقل شده و مبنى بر اين است كه آيه : « نزلت في المطعمين يوم بدر » . رد نكرده است . « 5 » قريش در اين تصميم ، به قدرى جدّى و كينهتوزانه ، راههاى هجوم به مدينه را پيشبينى مىكردند كه از نظر تاريخى مىتوان آن را جدّىترين تدارك جنگى قريش قلمداد نمود . از زمرهء اين تداركات ، تصميم به آوردن زنها بود تا به رسم قبايل ، فرار موجب سرزنش و تحقير آنها گردد . ابناسحاق در دنبالهء آن گفتهها مىنويسد :
« از اين نوبت چنان مجرّد نرويم ؛ بلكه زنان با خود ببريم و ايشان را در روى
هامش
( 1 ) . « قريش و ياران آنها ؛ يعنى قبايل بنىكنانه و تهامه ، آمادهء نبرد شدند . »
( 2 ) . « كافران ، اموال خود را صرف مىكنند تا ( مردمان را ) از راه خدا باز دارند . پس چنين كنند و اين كار موجب حسرت و افسوس آنان خواهد شد و مغلوب خواهند گشت و به سوى جهنم برانگيخته مىشوند » . انفال : 36
( 3 ) . « در جنگ احد ، ( ابوسفيان ) دو هزار نفر از اهل حبشه را اجير كرده بود تا به جنگ پيامبر صلى الله عليه و آله بروند . »
( 4 ) . « مجمع البيان فى تفسير القرآن » ، جزء التّاسع ، صص 143 و 144 ، دارالفكر ، بيروت ، 1956 م .
( 5 ) . همچنين نك : فخر رازى ، « التّفسير الكبير » ، مجلّد 15 و 16 ، ص 166 ، چاپ دارالفكر ، 1981 م .