« بناه على أساسه القديم و موضع المنارة في الركن الغربي باق على حاله و جعل له ثلاث درجات من المشرق و المغرب و الشام في كلّ جهة منها درجة مرتفعة حفظاً عن الدواب و لم يوجد لمحرابه الأوّل أثر لانهدامه .
فجعل المحراب فيوسط جدار القبلة و لعلّه كان كذلك و اتخذ أيضاً الدرج الّتي للآبار هناك ينزل عليها من يريد الاستسقاء و طول هذا المسجد من القبلة إلىالشام اثنان وخمسون ذراعاً و من المشرق إلى المغرب مثل ذلك » . « 1 » علىبن موسى در « وصف المدينة المنوّره » ( ص 16 ) ، ابراز مىكند كه در اواخر قرن 11 ه . ق . مسجد شجره ويرانه گشته بود ؛ تا اينكه مسلمانى اهل هندوستان در سال 1090 ق . تصميم به بازسازى مجدّد آن مىگيرد و پس از كسب اجازه از دولت عثمانى اين امر ميسّر مىگردد .
ميرزا حسينفراهانى از بناى مسجد در سالهاى 1302 / 1303 ه . ق . چنين ياد كرده است :
« مسجد شجره ، مسجد كوچكى است كه يك طرف آن طاق است و در ميان آن حديثى در فضيلت مسجد و نماز خواندن حضرت رسالتپناهى در آنجا نوشتهاند . » « 2 » اين بنا پس از ويرانى ، بار ديگر و همزمان با اجراى طرح ساختمانى مسجدالنّبى توسط ملك عبدالعزيز ، پادشاه سعودى ، تجديد ساختمان گرديد و « شيخ محمّد سرور الصبيان » در مجاورت آن ، مدرسهاى بنا نمود . « 3 »
هامش
( 1 ) . « آن را بر شالودهء ( پى ) قديمى آن ساخت و محل مناره در گوشهء غربى آن به همان صورت اوليه باقى است و براى آن ، سه پله از سمت شرق و غرب و شام ( شمال ) گذاشت . در هر سمت از آن يك پلهء بلند وجود دارد تا در مقابل چهارپايان آن را حفظ نمايد و از محراب اوليه آن اثرى نماند ؛ زيرا كه معدوم گرديده است . پس محراب را در وسط ديوار قبله قرار داد كه شايد بدين صورت بوده است . و همچنين پلههايى كه براى چاههاى آنجا ساخت تا كسانى كه مىخواهند رفع عطش نمايند از آن پايين بروند . طول اين مسجد از سمت قبله تا شام ، 52 ذرع و از شرق به غرب آن ، به همين اندازه است . »
( 2 ) . سفرنامه ، ص 270
( 3 ) . على حافظ ، فصول من تاريخ المدينه المنوّره ، ص 142