خيبر و توصيفاتى كه مورّخان از عظمت آن به يادگار گذاردهاند ، به خوبى مؤيّد نظريّهء مذكور است .
از سوى ديگر ، حكايات و گفتههايى ضمن شرح توصيفىِ خانههاى همسران و دختر محمّد رسول اللَّه صلى الله عليه و آله در منابع اوليّه ثبت شده است كه به خوبى توجّه و خواست و ارادهء محمّد صلى الله عليه و آله را به رعايت نهايت سادگى خانه و زندگى خود ، نشان مىدهد و همين اعتقاد است كه از آن به عنوان يكى از مبانى عرفان و لوازم دنيوى تقوى در تاريخ جوامع مسلمانان بهره گرفته شده است .
به دنبال حديثِ صالح بن ابى الحسين خزيمى به نقل از محمد بن عبدالباقى انصارى ، از فردى ، از عبداللَّه بن يزيد همدانى - كه آن را مورد استناد قرار داديم - آمده است :
« خانهء امّسلمه را ديدم كه از خشت بنا شده بود و آنگاه از نوهاش علّت وضعيّت بنا را سؤال كردم . گفت : هنگامى كه رسول اسلام دومه را فتح كرد ، امّسلمه خانهء خود را تعمير و مرمّت مختصرى نمود . چون پيامبر به خانه بازگشت و خانهء امّسلمه را ترميميافته ديد ، فرمود : اين بنا چيست ؟ امّسلمه گفت : خواستم از ديد مردم محفوظ باشم . پيامبر فرمود : إنّ شرّ ما ذهب فيه مال المسلم البنيان ؛ بدترين راهى كه مال مسلمانان در آن ضايع مىشود ، ساختمان است . »
در همين سند به خانهء فاطمه اشاره مىكند كه روزى دختر پيامبر قسمتهايى از خانهء خود را با پردهء زيبايى زينت داده ، دو لوح نقرهاى را جهت تزيين اتاق آويزان كرده بود .
چون پيامبر از سفر بازگشت و طبق عادتِ معمول به خانهء فاطمه رفت ، اصحاب او را در هنگام بازگشت از خانهء دختر ، نگران و عصبانى يافتند . فاطمه چون گرفتگى پدر را شنيد ، دانست كه نگرانى وى مربوط به تزيينات خانه بوده است . كسى را نزد پدر فرستاد و به او پيام داد :
« دخترت سلام عرض مىكند و گفت اين اشياى زينتى را در راه خدا در ميان مستحقّين مسلمان تقسيم فرما ! »
مدينه شناسى ( ط مشعر ) ( فارسى ) — صفحة 129
مساهمون: محمد باقر النجفي
ص١٢٩