بودند . سپس پيامبر صلى الله عليه و آله دستور داد كه هر قبيلهاى ، براى خود پرچمى انتخاب نمايد . « 1 »
على عليه السلام در اين غزوه شركت نكرد
يكى از افتخارات امير مؤمنان ، اين است كه در تمام نبردها ملازم ركاب پيامبر ، و پرچمدارى وى در جنگهاى اسلامى بوده است ؛ جز در غزوهء « تبوك » كه به دستور پيامبر صلى الله عليه و آله در مدينه باقى ماند ، و در اين جهاد شركت نكرد . زيرا پيامبر صلى الله عليه و آله به خوبى مىدانست كه منافقان و برخى از افراد قريش به دنبال فرصت مىگردند تا در غياب پيامبر صلى الله عليه و آله ، وضع را دگرگون سازند و حكومت نوبنياد اسلامى را واژگون نمايند . و اين فرصت در صورتى امكانپذير است ، كه پيامبر صلى الله عليه و آله و ياران گرامى وى به مقصد دورى بروند ، و ارتباط آنان با مركز قطع شود .
تبوك ، دورترين نقطهاى بود كه پيامبر صلى الله عليه و آله در طى غزوات خود به آنجا مسافرت نمود . پيامبر صلى الله عليه و آله كاملًا احساس كرد كه در غياب او ممكن است گروههاى ضداسلامى ، اوضاع را دگرگون سازند ، و همفكران خود را از نقاط مختلف حجاز گرد آورده ؛ متشكل شوند . او با اينكه « محمد بن مسلمه » را جانشين خود در مدينه قرار داده بود ؛ ولى به على عليه السلام فرمود : تو سرپرست اهل بيت و خويشاوندان من و گروه مهاجر هستى ، و براى اين كار جز من و تو ، كسى ديگر شايستگى ندارد .
اقامت امير مؤمنان عليه السلام در مدينه توطئهگران را سخت ناراحت ساخت . زيرا فهميدند كه با وجود على عليه السلام و مراقبتهاى پىگير او ، ديگر نمىتوانند نقشههاى خود را پياده كنند . از اينرو ، براى بيرون رفتن على عليه السلام از مدينه نقشهاى ريختند ، و شايع كردند كه با اينكه پيامبر صلى الله عليه و آله با كمال ميل على عليه السلام را براى شركت در جهاد دعوت كرد ؛ ولى او از جهت دورى راه و شدت گرما ، از شركت در اين نبرد مقدس امتناع كرد . على عليه السلام ، براى ابطال تهمت آنان به محضر پيامبر صلى الله عليه و آله شرفياب گرديد و جريان را با آن حضرت در ميان نهاد . پيامبر صلى الله عليه و آله ، كلمهء تاريخى خود را كه از دلايل واضح و
هامش
( 1 ) . طبقات ، ج 2 / 166 .