39 غزوهء تبوك
دژ بلند و استوارى را كه در كنار چشمهء آبى ساخته شده بود و در نوار مرزى كشور « سوريه » ، در ميان راه « حجر » و « شام » قرار داشت ؛ « تبوك » مىگفتند . سوريه ، آن روز از مستعمرات روم شرقى كه مركز آن قسطنطنيه بود ، به شمار مىرفت . مرزنشينان شام همگى پيرو آئين مسيح عليه السلام و رؤساى بخشها همگى دستنشاندهء فرمانرواى شام بودند ، كه خود او مستقيماً از امپراتور روم الهام مىگرفت .
نفوذ و انتشار سريع اسلام ، در شبه جزيرهء عربستان و فتوحات درخشان مسلمانان در حجاز ، با وسايل آن روز در خارج حجاز منعكس مىشد ، و پشت دشمنان را به لرزه درآورده ، آنان را به فكر چاره مىافكند .
سقوط حكومت مكه ، و پيروى سران بزرگ حجاز از تعاليم اسلام ، و دلاورىها و جانبازىهاى سربازان آئين توحيد ، امپراتور روم را بر آن داشت كه با ارتش مجهز و منظم بر سر مسلمانان بتازد ، و آنها را غافلگير سازد .
زيرا با گسترش و نفوذ فوق العادهء اسلام ، پايههاى حكومت خود را متزلزل ديده ، از فزونى قدرت نظامى و سياسى مسلمانان بيش از حد بيمناك بود .
روم آن روز ، تنها حريف زورمند ايران بود و عظيمترين نيروى نظامى را در اختيار داشت . و از فتوحاتى كه در نبرد با ايران نصيب وى شده ، و از شكستهايى كه بر ارتش ايران وارد ساخته بود ، سخت مغرور بود .