آنها زودتر به مقصد برسد ، اجازه داد كه « عامر بن اكوع » ، ساربان آن حضرت ، موقع راندن شتران سرود ( حداء ) بخواند . او اشعار زير را كه متن آن را در پاورقى مطالعه مىفرماييد ، ترنم مىكرد : « 1 »
به خدا سوگند اگر عنايات و الطاف خدا نبود ، ما گمراه بوديم نه صدقه مىداديم و نه نماز مىخوانديم . ما ملتى هستيم كه اگر قومى بر ما ستم كنند و يا فتنهاى بر پا نمايند ، ما زير بار آنها نمىرويم . خداوندا پايدارى را نصيب ما بفرما و ما را در اين راه ثابت قدم گردان .
مضمون اين سرودها ، انگيزهء اين نبرد را به گونهاى روشن بيان مىكند و مىرساند : از آنجا كه ملت يهود بر ما ستم نموده و آتش فتنه را در آستانهء خانهء ما روشن ساختهاند ، ما براى خاموش ساختن اين كانون ، رنج سفر را بر خود هموار نمودهايم .
مضامين سرود ، آنچنان پيامبر صلى الله عليه و آله را راضى و مسرور ساخت كه آن حضرت دربارهء « عامر » دعا فرمود . اتفاقاً « عامر » ، در اين جنگ شربت شهادت نوشيد .
رهبر بزرگ اسلام با هزار و ششصد سرباز - كه دويست سوارهنظام در ميان آنها بود به سوى خيبر پيشروى كرد . « 2 »
هنگامى كه به سرزمين خيبر نزديك شد ، دعاى زير را كه حاكى از نيت پاك او است خواند : بار الها ! تويى خداى آسمانها و آنچه زير آنها قرار گرفته ، و خداى زمين و آنچه بر آن سنگينى افكنده . من از تو خوبى اين آبادى و خوبى اهل آن و آنچه در آن هست ، مىخواهم و از بدىهاى آن و بدى آنچه در آن قرار
هامش
( 1 )و اللَّه لو لا اللَّه ما اهتدينا * و لا تصدقنا و لا صلينا
انا اذا قوم بغوا علينا * و ان ارادوا فتنة ابينا
فانزلن سكينة علينا * و ثبت الاقدام ان لاقينا( 2 ) « امالى طوسى » / 164 - ابن هشام در سيرهء خود ج 2 / 328 . تاريخ حركت سربازان اسلام را ماه محرم و ابن سعد در طبقات ج 2 / 77 ، تاريخ آن را جمادى الاولى سال هفتم مىدانند . چون اعزام سفيران در ماه محرم همان سال انجام گرفت ، از اين جهت نظريهء دوم استوارتر به نظر مىرسد . به خصوص كه مهاجران حبشه پس از نامهء پيامبر به « نجاشى » به وسيلهء « عمرو بن اميه » ، در خيبر به پيامبر صلى الله عليه و آله رسيدند . زيرا مدت زمانى لازم است كه سفير پيامبر صلى الله عليه و آله از مدينه به حبشه برود و از آنجا همراه مهاجران به مدينه و خيبر بازگردد . و چون حركت سفيران در ماه محرم بود ، طبعاً ، بايد نبرد خيبريان در ماههاى بعد انجام گرفته باشد .