اين ماده را با رضايت طرفين الغا كند و آنها را به مدينه بازگرداند .
پيامبر صلى الله عليه و آله ، مادهء مزبور را با رضايت هر دو دسته ملغى ساخت و فراريان را كه در نقطهء عيص مسكن گزيده بودند ، به مدينه فراخواند . « 1 »
و از اين راه وسيلهاى براى عموم فراهم آمد و قريش فهميدند كه مرد با ايمان را براى هميشه ، نمىتوان در بند نگاه داشت و بند كردن او از آزاد كردنش خطرناكتر است ، زيرا روزى كه فرار مىكند ، با دلى پر از عقده انتقام خود را از دشمنان مىگيرد .
زنان مسلمان به قريش تحويل داده نمىشدند
پيمان حديبيه به امضا رسيد . ام كلثوم دختر « عقبة بن ابى معيط » ، از مكه وارد مدينه شد . برادران او به نام « عماره » و « وليد » ، از پيامبر صلى الله عليه و آله خواستند كه طبق مادهء دوم خواهر آنها را بازگرداند . پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : زنان مشمول مادهء ياد شده نيستند و آن ماده راجع به مردان است . « 2 » و آيهء دهم از سورهء ممتحنه نيز تكليف آنها را روشن كرد .
مضمون آيه اينست كه : « هرگاه زنان با ايمان به سوى پيامبر صلى الله عليه و آله آمدند ؛ لازم است ايمان آنها آزمايش شود ، اگر در ايمان خود استوار بودند نبايد به سوى كافران بازگردند ، زيرا زن مسلمان بر كافر حرام است » . « 3 »
اين بود سرگذشت « حديبيه » و در پرتو اين آرامش ، پيامبر صلى الله عليه و آله توانست با ملوك و سلاطين جهان مكاتبه نموده و دعوت و نبوت خود را به گوش جهانيان برساند . اينك مشروح اين قسمت را در فصل آينده مىخوانيد .
هامش
( 1 ) . « مغازى واقدى » ، ج 2 / 624 ؛ « تاريخ طبرى » ، ج 2 / 284 .
( 2 ) . « سيرهء ابن هشام » ، ج 2 / 323 .
( 3 ) .« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا جاءَكُمُ الْمُؤْمِناتُ مُهاجِراتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمانِهِنَّ فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِناتٍ فَلا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْكُفَّارِ لا هُنَّ حِلٌّ لَهُمْ وَ لا هُمْ يَحِلُّونَ لَهُنَّ وَ آتُوهُمْ ما أَنْفَقُوا »« سورهء ممتحنه / 10 » .