آورد ، و به مسلمانان بپيوندد ؛ محمد صلى الله عليه و آله بايد او را به سوى قريش بازگرداند ، ولى اگر فردى از مسلمانان به سوى قريش بگريزد ؛ قريش موظف نيست آن را به مسلمانان تحويل بدهد .
3 - مسلمانان و قريش مىتوانند با هر قبيلهاى كه خواستند پيمان برقرار كنند .
4 - محمد صلى الله عليه و آله و ياران او امسال از همين نقطه به مدينه باز مىگردند ، ولى در سالهاى آينده مىتوانند آزادانه ، آهنگ مكه نموده و خانهء خدا را زيارت كنند ؛ مشروط بر اينكه سه روز بيشتر در مكه توقف ننمايند ، و سلاحى جز سلاح مسافر ، كه همان شمشير است همراه نداشته باشند . « 1 »
5 - مسلمانان مقيم مكه ، به موجب اين پيمان مىتوانند آزادانه شعائر مذهبى خود را انجام دهند ، و قريش حق ندارند آنها را آزار دهد ، و يا مجبور كند كه از آئين خود برگردند و يا آئين آنها را مسخره نمايد . « 2 »
6 - امضاكنندگان متعهد مىشوند كه اموال يكديگر را محترم بشمارند ، و حيله و خدعه را ترك كرده و قلوب آنها نسبت به يكديگر خالى از هرگونه كينه باشد .
7 - مسلمانانى كه از مدينه وارد مكه مىشوند ، مال و جان آنها محترم است . « 3 »
اين متن پيمان صلح حديبيه است و ما آنها را از مدارك گوناگونى جمعآورى كرديم كه به برخى از آنها در پاورقى اشاره شد . پيمان با مواد ياد شده در دو نسخه تنظيم گرديد . سپس گروهى از شخصيتهاى قريش و اسلام ، پيمان را گواهى كرده ، يك نسخه به « سهيل » و نسخهء ديگر به پيامبر صلى الله عليه و آله تقديم گرديد . « 4 »
هامش
( 1 ) . « سيرهء حلبى » ، ج 3 / 24 .
( 2 ) . « بحار » ، ج 20 / 353 .
( 3 ) . « مجمع البيان » ، ج 9 / 117 .
( 4 ) . « سيرهء حلبى » ، ج 3 / 25 و 26 .