وقتى سخن « سهيل » به اينجا رسيد ؛ پيامبر صلى الله عليه و آله كلام او را قطع كرد و فرمود : منظورتان چيست ؟
گفت : نظر سران قريش اين است كه امسال از اين نقطه به مدينه بازگرديد و انجام مراسم عمره را به سال آينده موكول كنيد . مسلمانان مىتوانند سال آينده مانند تمام طوايف عرب در مراسم حج شركت كنند ، مشروط بر اينكه بيش از سه روز در مكه نمانند و سلاحى جز سلاح مسافر همراه نداشته باشند .
مذاكرات سهيل با پيامبر صلى الله عليه و آله سبب شد كه يك قرارداد كلى و وسيعى ميان مسلمانان و قريش بسته شود . او در شرايط و خصوصيات پيمان ، فوق العاده سختگيرى مىكرد . گاهى كار به جايى مىرسيد كه نزديك بود رشتهء مذاكرات صلح قطع شود ، ولى از آنجا كه طرفين به صلح و مسالمت علاقمند بودند ؛ دو مرتبه رشتهء سخن را در دست گرفته در پيرامون آن سخن مىگفتند .
مذاكرات هر دو نفر ، با تمام سختگيرىهاى سهيل به پايان رسيد و قرار شد مواد آن در دو نسخه تنظيم گردد و به امضاى طرفين برسد .
بنا به نوشتهء عموم سيرهنويسان ، پيامبر صلى الله عليه و آله على عليه السلام را خواست و دستور داد ، كه پيمان صلح را به شرح زير بنويسد :
پيامبر صلى الله عليه و آله به امير مؤمنان فرمود بنويس : « بسم اللَّه الرحمن الرحيم » و على عليه السلام نوشت . سهيل گفت : من با اين جمله آشنائى ندارم و « رحمان » « رحيم » را نمىشناسم . بنويس باسمك اللهم . يعنى به نام تو اى خداوند .
پيامبر صلى الله عليه و آله موافقت كرد به ترتيبى كه سهيل مىگويد ، نوشته شود و على عليه السلام نيز آن را نوشت . سپس پيامبر صلى الله عليه و آله به على عليه السلام دستور داد كه بنويسد :
هذا ما صالح عليه محمد رسول اللَّه : يعنى اين پيمانى است كه محمد ، پيامبر خدا با سهيل نمايندهء قريش بست .
سهيل گفت : ما رسالت و نبوت تو را به رسميت نمىشناسيم . اگر معترف به رسالت و نبوت تو بوديم ، هرگز با تو از در جنگ وارد نمىشديم . بايد نام خود و پدرت را بنويسى و اين لقب را از متن پيمان بردارى .
فرازهايى از تاريخ پيامبر اسلام ( فارسى ) — صفحة 369
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٣٦٩