يك پنجم غنيمت ، به تصريح آيهء خمس « 1 » متعلق به خدا و رسول او و خويشان و يتيمان و بينوايان و مسافران وامانده از اهل بيت است . ولى پيامبر صلى الله عليه و آله در اين نبرد خمس غنيمت را نيز ميان ارتش تقسيم كرد . ممكن است آيهء خمس ، تا آن روز نازل نگرديده و يا پيامبر صلى الله عليه و آله روى اختياراتى كه دارد ؛ براى تكثير سهام مجاهدان ، از برداشت خمس صرفنظر كرده بود .
كشته شدن دو اسير در راه
در يكى از منازل ، اسيران را از برابر پيامبر صلى الله عليه و آله عبور دادند . در تنگهء « صفراء » ، نضر بن حارث كه از دشمنان سرسخت مسلمانان بود اعدام گرديد و در « عرق الظبيه » ، عقبة بن ابى معيط به فرمان پيامبر صلى الله عليه و آله كشته شد . « 2 »
اكنون اين پرسش پيش مىآيد با اينكه دستور اسلام دربارهء اسيران جنگى اين است كه اسيران ، بردهء مسلمانان و مجاهداناند ، و به قيمتهاى مناسبى در بازار فروخته مىشوند ؛ چرا پيامبر صلى الله عليه و آله دربارهء اين دو نفر تبعيض قائل شد ؟ پيامبرى كه دربارهء اسيران « بدر » ، خطاب به مسلمانان كرد و چنين گفت : دربارهء اسيران نيكى كنيد « 3 » ، چطور دربارهء اينها چنين تصميم گرفت ؟ !
« ابو عزيز » ، پرچمدار قريش در جنگ بدر مىگويد : از روزى كه پيامبر صلى الله عليه و آله ، سفارش اسيران را كرد ، ما در ميان آنها خيلى محترم بوديم . آنها تا ما را سير نمىكردند ، خود دست به غذا نمىزدند .
با اين مقدمات كشتن اين دو اسير روى مصالح عمومى اسلامى بوده ، نه به منظور انتقامجوئى . زيرا آنان از سران كفر و طراح نقشههاى ضد اسلامى بودند و تحريكات قبائل به دست آنان انجام شده بود . چه بسا پيامبر صلى الله عليه و آله اطمينان داشت كه اگر آنان آزاد شوند ؛ باز به كارهاى خطرناكى دست خواهند زد .
هامش
( 1 ) سورهء انفال / 41 .
( 2 ) « سيرهء ابن هشام » ، ج 2 / 645 .
( 3 )
استوصوا بالاسارى خيراً
- « سيرهء ابن هشام » ، ج 1 / 645 .