گرامى صلى الله عليه و آله و ياران او ، وارد سال دوم اقامت خود در مدينه شدند . سال دوم هجرت ، حوادث عظيم و چشمگيرى دارد . در ميان تمام رويدادها ، دو رويداد آن از اهميت شگرفى برخوردار است . يكى از آنها « تغيير قبله » و ديگرى « نبرد بدر » است .
در اصطلاح سيرهنويسان ، دو لفظ بيش از همه رواج دارد و آن لفظهاى « غزوه » و « سَرِيّه » است : مقصود از « غزوه » ، آن گونه هجوم به دشمن است كه خود رسول خدا صلى الله عليه و آله همراه سپاه مىبود و آن را رهبرى مىكرد . در حالى كه مقصود از « سريّه » ، اعزام گروهها و يا گردانها و هنگهائى بود كه خود پيامبر صلى الله عليه و آله شخصاً در آن شركت نداشت .
بلكه براى آنان سرپرستى معين مىنمود و آنها را به مقصدى اعزام مىكرد .
شمار غزوات پيامبر صلى الله عليه و آله را 27 و يا 26 غزوه نوشتهاند . جهت اختلاف اين است كه برخى غزوهء « خيبر » را با غزوه « وادى القرى » كه به دنبال هم رخ دادهاند ، دو غزوه و برخى آنها را يك غزوه شمردهاند . « 1 »
در تعداد سريههاى رسول خدا صلى الله عليه و آله نيز اختلاف است . مورخان آنها را 35 ، 36 ، 48 و حتى 66 سريه نوشتهاند .
علت اختلاف اين است كه برخى از سريهها به سبب كمى افراد به شمارش نيامده ، و از اين جهت در شمارهء آنها اختلاف پيش آمده است .
هامش
( 1 ) . « مروج الذهب » ، ج 2 / 287 - 288 - « غزوة » بر وزن « دخمه » و « سريه » به وزن « عطيّه » .