« محمد » مدعى است كه داراى آئين مستقلى است ؛ و آئين و شريعت او ناسخ آئينهاى گذشته مىباشد ، در صورتى كه او هنوز قبلهء مستقلى ندارد و به قبلهء جامعهء يهود نماز مىگزارد .
اين خبر براى پيامبر صلى الله عليه و آله گران آمد . نيمهء شبها از خانه بيرون مىآمد و به آسمان نگاه مىكرد . در انتظار نزول وحى بود ؛ كه دستورى در اين باره نازل گردد . چنان كه آيهء ياد شده در زير اين مطلب را گواهى مىدهد :
« نگاههاى معنادار تو را به آسمان مىبينيم ، تو را به سوى قبلهاى كه رضايت تو را جلب كند مىگردانيم » . « 1 »
از آيات قرآن استفاده مىشود ، كه تبديل قبله علاوه بر اعتراض يهود ، جهت ديگرى نيز داشته است ؛ و آن اينكه مسأله جنبهء امتحانى داشت . مقصود اين بود كه مؤمن واقعى و حقيقى ، از مدعيان ايمان كه در ادعاى خود كاذب بودند تميز داده شود ، و پيامبر صلى الله عليه و آله اين افراد را خوب بشناسد . زيرا پيروى از فرمان دوم كه در حالت نماز ، متوجهء مسجد الحرام گردند ، نشانهء ايمان و اخلاص به آئين جديد بود ، و سرپيچى و توقف علامت دودلى و نفاق به شمار مىرفت . چنان كه خود قرآن صريحاً اين مطلب را مىفرمايد :
« تغيير قبله از آن طرفى كه بر آن نماز مىگذارديد ، براى اين بود تا موافق را از مخالف تميز دهيم و اين كار براى غير آنهائى كه خداوند آنان را هدايت كرده است كار پرمشقتى بود . » « 2 »
البته از تواريخ اسلام و مطالعهء اوضاع شبه جزيره ، علل ديگرى نيز به دست مىآيد .
اولًا : كعبه كه به دست قهرمان توحيد ، حضرت ابراهيم عليه السلام تعمير شده بود ، مورد تعظيم جامعهء عرب بود . قبله قرار دادن چنين نقطهاى ، موجبات رضايت عموم اعراب را فراهم مىساخت ، و آنها را براى پذيرفتن آئين اسلام و دين توحيد
هامش
( 1 ) .« قَدْ نَرى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّماءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضاها »« سورهء بقره / 144 » .
( 2 ) .« وَ ما جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِي كُنْتَ عَلَيْها إِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يَتَّبِعُ الرَّسُولَ مِمَّنْ يَنْقَلِبُ عَلى عَقِبَيْهِ وَ إِنْ كانَتْ لَكَبِيرَةً إِلَّا عَلَى الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ »« سورهء بقره / 143 » .