نيست كه با امور مادى و زندگى دنيوى سروكارى نداشته باشد ؛ بلكه آئينى است ، در عين اينكه مردم را به تقوى و ايمان دعوت مىنمايد ، از تدابير امور زندگى و اصلاح اوضاع اجتماعى آنان غفلت نمىنمايد .
اين هماهنگى ( هماهنگى علم و ايمان ) ، تاكنون نصبالعين مسلمانان بوده است . حتى بعدها كه مراكز آموزشى به صورت خاصى درآمدند ، همواره مدارس و دانشگاهها را در كنار مساجد جامع مىساختند تا به جهانيان ثابت كنند كه اين دو عامل خوشبختى از هم جدا نيستند .
داستان عمار
زمينى كه شتر در آنجا زانو خم كرد ، به قيمت ده دينار براى ساختمان مسجد خريدارى گرديد . تمام مسلمانان در ساختن و فراهم كردن وسائل ساختمانى شركت كردند . حتى پيامبر صلى الله عليه و آله نيز مانند ساير مسلمانان از اطراف سنگ مىآورد . « اسيد بن حضير » جلو رفت و عرض كرد : اى رسول گرامى مرحمت كنيد تا سنگ را من ببرم . فرمود : برو سنگ ديگرى بياور . « 1 » از اين طريق گوشهاى از برنامهء عالى خود را نشان داد كه من مرد عملم نه لفظ ، مرد كردارم نه گفتار ، در اين هنگام يكى از مسلمانان اين شعر را خواند :
لئن قعدنا و النبيّ يَعمل * فذاك مِنّا العمل المُضَلّل
هر گاه ما بنشينيم و پيامبر صلى الله عليه و آله كار كند ، چنين كارى براى ما موجب ضلال و گمراهى است .
پيامبر صلى الله عليه و آله و مسلمانان موقع كار اين جملهها را مىخواندند : « لا عيش الّا عيش الآخرة اللهمَ ارحم الانصار و المُهاجرة » ؛ « زندگى حقيقى همان زندگى آخرت است . پروردگارا بر انصار و مهاجر ترحم بفرما » .
« عثمان بن عفان » ، از كسانى بود كه به نظافت لباس و دورى از گرد و
هامش
( 1 ) . اذهب فاحمل غيره .