تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه مكه ( دليل الأنام في سبيل زيارة بيت الله الحرام والقدس الشريف ومدينة السلام ) ( فارسى ) — صفحة 244

مساهمون:

ص٢٤٤
اتصال به يكديگر دارند و از خيابان دو طرف كالسكه‌ها و درشكه‌ها و پيادگان حركت مىنمايند و در دو جانب اين ميدان نيز دكاكين بسيار بنا نهاده‌اند و انواع اجناس نفيسه از هر مقوله در آنجا گذارده‌اند و در منتهىاليه اين خيابان نيز عمارت حقانيه ساخته‌اند كه عمارت ديوانخانهء عدليه باشد . شب‌ها كه ميدان به چراغ گاز و چراغ‌هاى ديگر روشن مىشود صفا و شكوه ديگر دارد و در هيچ نقطه به اين شكوه و امتياز ميدانى ديده نشده است . و تفرجگاه مردم غالباً در روز و شب همين ميدان است و قهوه‌خانه‌هاى خوب در اين ميدان است كه مردم در آنجا جمع مىشوند و قهوه و غليان و مشروبات صرف مىنمايند و در آن ميدان هر چند نفر ، انجمنى كرده دور هم نشسته با يكديگر صحبت مىدارند و عيش‌ها مىنمايند .

باغ نزْهت

اين باغ در سمت يمين خيابانى است كه محمدعلىپاشا در كنار نهر محموديه انداخته است و اين باغ را اسماعيل‌پاشا ساخته است . باغ وسيعى است خيابان‌ها دارد و اشجار آن به حدى فراوان است كه آفتاب كمتر به سطح آن مىتابد . در وسط باغ ، در مرتبهء اعلا كلاه فرنگى براى موزيكانچيان ساخته‌اند كه عصرها در آنجا موزيكان مىزنند و در اطراف كلاه فرنگى هشت ستون از چوب است . اطراف آن باز است . صندلىهاى زياد در اطراف اين كلاه فرنگى گذارده‌اند . يك‌شنبه و جمعه مرد و زن مىنشينند و در ورود و خروج از اين باغ از احدى اجرت نمىگيرند . باغى است كه از دولت براى نزهت خاطر رعيت احداث شده است و در اين باغ انواع و اقسام اشجار و ازهار است ؛ از آن جمله درختى بود كه اسم آن را لَنج مىگفتند ؛ درخت بلندبالايى است ، از هندوستان مىآورند . از قرارى كه مىگفتند خالى از سميّت نيست . باغى هم بالاتر از باغ نزهت است كه شخصى نصارا ساخته است ، باغچه‌بندىها كرده است و مجسمه‌هاى متعدده از سنگ و غيره در اطراف باغچه‌ها نصب كرده‌است و انواع گل‌ها و رياحين در آن كاشته است . درخت گلى است در اطراف ديوار عمارت خود كاشته بود كه آن را ابوجميل مىناميدند . شاخه‌هاى آن به ديوارها چسبيده بالا رفته بود و كل آن ارغوانى رنگ است و ديوارهاى عمارت به واسطهء