تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه مكه ( دليل الأنام في سبيل زيارة بيت الله الحرام والقدس الشريف ومدينة السلام ) ( فارسى ) — صفحة 191

مساهمون:

ص١٩١
مهمات عسكريهء آن باقى مانده است . تجديد عمارت نموده‌اند و خارج سور آن جديد است و در اسلام بنا نهاده‌اند و هر يك را دروازه‌اى باشد . داخل سور را هشت دروازه است ، كما قيل :
دمشق فى اوصافها جنّة خُلدٍ راضية * أما تَرى أبوابها قَد جُعلْت ثَمانية
و در سمت شمال چهار دروازه مىباشد و هر يك را نامى نهاده‌اند . اول را باب‌التوما گويند . دوم را باب‌السلام . سيم را باب‌العماره . چهارم را باب‌البوابجيه . و باب‌العماره را باب‌الفراديس و باب‌البوابجيه را باب‌الفرج گفته‌اند و باب‌الفرج را در عهد سيف‌الدين ابوبكر بن ايوب تجديد نموده‌اند . شيخ عبدالغنى نابلسى در وسصف شام و باب‌الفرج گويند :
قُل ما تَشاءُ من جُلّق وَانْسِب لها ولا حرج * فالخير واليُمن بها وبابها باب‌الفرج
و در سمت جنوب يك دروازه است ، آن را باب‌الثاغور گويند و باب‌الصغير نيز گفته‌اند . و در سمت مشرق يك دروازه است كه آن را مسلمانان باب‌الكيسان گويند و نصارى باب بولس و چون سلطان سليم در وقت آمدن به شام از اين دروازه داخل شده است از آن وقت تاكنون به جهت احترام او اين دروازه را مسدود داشته‌اند و در سمت مغرب دو دروازه است ، اول را باب‌الثرايا گويند و دوم را باب‌الجابيه و معروف اين است اهل‌بيت حضرت سيدالشهدا - صلوات الله عليه و على اهل بيته - را از اين دروازه وارد كرده‌اند و خارج سور را سه دروازه است و آنها را نامى ننهاده‌اند . دو باب آن بزرگ است و يك باب آن كوچك . بالجمله شام كثيرالمياه است و از هفت نهر مشروب مىشود كه آنها را بَردى و يزيدى و ديرانى و ثوراء و نهر قنوات و بانْياس و عَقْربا گويند . اصل همهء آنها بَرْدى است ، منشعب شده ، هفت نهر گشته است و به واسطهء كثرت مياه در تمام عمارات ، در تمام موارد آب جارى است و مخصوصاً در اغلب خانه‌ها حوضخانه‌ها مىسازند كه آنها را قاعات گويند كما قيل : وفى بعض‌الدّور قاعات رفية مدهونة باجمل الادهان فى وسطها بِركٌ يَجْرى اليها الْتماء باتّصال حتى در كوچه‌ها و بازارها نيز در جنب ديوارها ، حوضچه‌ها ساخته‌اند ، آب جارى در آنها موجود است و هواى اين بلد در همهء فصل خوب است مگر در خريف كه تب زياد است و به واسطهء كثرت مياه امراض عصبانى بهم مىرسد و خاك اين بلد سهل و خمراء و كثيره‌الخصب است كه غالباً سبز و خرم باشد و اين شهر مشتمل است بر جوامع و مدارس