كرده بودند ، آوردند تماشا كرديم ، زنى به صنعت خياطت ، تمام اعضا و اجزاى آن شكل را برجسته ساخته است كه مانند اشكال مجسمه به نظر مىآمد و در حقيقت كمال تصنع را در دوختن و ساختن آن به كار برده است و از قرارى كه حسن قوتلو تقرير مىنمود ، صورت سلطان عثمانى است . بالجمله اشخاصى كه از جانب والى شام ، ليلًا و نهاراً ، مواظب خدمت ما بودند ، عاليجاهان اسماعيلبيك قرّل آقاسى و شكيببيك يوزباشى و محمدبيك يوزباشى و عزت افندى ملازم ثانى و توفيق افندى ملازم ثالث و امين افندى كه اجزاى ادارهء نظارت است و يحيى افندى چاوش و كامل افندى و سليم افندى دهباشى و بكر افندى و بيست نفر عسكر و محمدآقاى ملازم و ده نفر جَندرمه بودند . در هنگام ورود ما ، جناب حمدىپاشا ، والى شام ، در بيروت بودند . همين كه از بيروت مراجعت نموده وارد شد ، به ديدن ما آمدند . با ايشان صحبت داشتيم ، بسيار مرد معقولى بود .
دمشق
بدان كه شهر شام از اقدم مدن عالم است . اگر چه لفظ شام اسم است از براى تمام مملكت شام ، ولى چون شهر دمشق كه مقر ايالت و وُلات است افضل و اوسع و اجمل تمام شهرهاى اين مملكت است ، اكنون شام گويند و از آن شهر دمشق اراده كنند و تسميهء اين مملكت به اسم شام در سنهء 634 مسيحى شد كه مسلمانان بر كفار عرب مستولى شدند و از اين جهت اين مملكت را شام گفتند كه در شمال كعبه واقع است ، چنان كه يمن را از اين جهت يمن گويند كه در يمين كعبه واقع است و در اوايل زمان تمام مملكت را بر پنج ناحيت قسمت كرده شامات مىگفتند و اكنون نيز بدان سبب اين لفظ در السنه و افواه مستعمل است . شام اول فلسطين بوده كه رمله و قدس شريف و عسقلان و سمبطيه و نابلس و غزه از شهرهاى اين ناحيت است . شام دوم حوران بوده كه شهر آن طبريه و در وقت آمدن از مدينه منوره از اراضى دهات اين ناحيت مىگذرند . شام سيم غرطه بوده است كه اكنون شهر آن معمورهء دمشق است و غرطه در دو فرسنگى شهر دمشق است و چنان كه اهل سير و تواريخ نوشتهاند از جنات اربعه روى زمين است و آن سه جنت ديگر