پيروزى و كنار نهادن ترس و بىتابى نبود ، اين برترى شمار سپاه شام ، بر روحيه كوفيان اثر منفى مىگذاشت .
طبرى ، بلاذرى ، ابن اعثم و « دينورى » بر تيزهوشى و آگاهى ابراهيم در جنگ تأكيد دارند ، بهگونهاى كه طبرى گزارش مىكند :
ابراهيم يكى از افراد مورد وثوق خويش را براى اطلاع از وضعيت سپاه شام و امكانات آن ، اعزام كرد تا با محاسبه دقيق ، امكان نبرد با آنها را فراهم سازد . افزون بر اين ، ابراهيم سپاه خويش را از جهت نظامى و روحى آماده كرد ، و پيش از طلوع فجر بر شاميان حمله برد .
اقدام سريع ابراهيم سبب شد سپاه او بر تپه بزرگى كه بر سپاه شام مشرف بود ، دست يابند و آنها را غافلگير كنند . اين حركت نظامى از جانب پسر اشتر ، نخستين پيروزى روحى براى نيروهايش بود .
در اين نبرد ، ابراهيم درحالىكه سوار بر اسبى قوى هيكل بود ، در مقابل لشكر خود قرار گرفت و براى ترغيب بيشتر و تحريض نيروهاى تحت فرماندهىاش براى نبرد با شاميان ، چنين گفت :
يا أنصار الدين ، يا شيعة الحق ، يا شرطة الله هذا قاتل الحسين فما الذي تبقون له جدّكم و اجتهادكم بعده ، هذا الذي حال بين الحسين و بين ماء الفرات ، و منعه الذهاب في الأرض العريضة حتى قتله و أهل بيته ، فو الله ما كان عمل فرعون ببني إسرائيل إلّا دون عمل هذا الفاجر . . . . « 1 »
هامش
( 1 ) . انساب الاشراف ، ج 6 ، ص 425