گويا وى ميان جنگى كه در خازر اتفاق افتاد ، با پيكار زاب ، كه ميان سپاه عباسى به فرماندهى عبدالله بن على و سپاه شام به فرماندهى مروان بن محمد ، آخرين خليفه اموى ، رخ داد ، خلط كرده است . بنابراين به سبب اختلاف روايات ، اين سخن در حد فرضيهاى استنتاجى ، باقى مىماند ؛ درحالى كه ياقوت حموى نيز در مقام توصيفِ منطقه و خازر ، سخن مورخان نخستين را تأييد مىكند .
موقعيت استقرار ابراهيم ، اهميت ويژهاى داشت ؛ زيرا ابراهيم جاى بلندى را برگزيد كه مشرف بر سپاه شام بود و همين امر زمينه كمين و شبيخونِ بر دشمن را براى وى فراهم ساخت كه يكى از عوامل پيروزى بر سپاه شام بود . سپاه عبيدالله در ساحل نهر خازر مستقر شده بود . استقرار در چنين جايى از ديدگاه كارشناسى نظامى ، نادرست است ؛ زيرا محاصره سپاه را براى دشمن آسان مىكند و بهآسانى توان تحرك و جابهجايى را از سپاه مىگيرد .
مطابق برخى اخبار ، نبرد ابراهيم با عبيدالله بن زياد در روز عاشوراى سال 67 ه . ق ، اتفاق افتاد و به هلاكت رسيدن بسيارى از عناصر آلوده بنىاميه از آثار آن بود كه اين اتفاق عجيبى بود .
درباره تاريخ اين جنگ ، ميان مورخان اختلاف وجود دارد . برخى روز دهم محرم سال 67 ه . ق ، برابر با نهم آگوست 686 م را زمان وقوع اين حادثه مىدانند . اما برخى ديگر از مورخان ،
ابراهيم بن مالك اشتر نخعى ( فارسى ) — صفحة 68
مساهمون: محمود سامانى
ص٦٨