حاضر نكردم كه خلقت ديگرى را ببيند پس از كجا دانستند كه ملائكه دختران خدا ميباشند . ( منهج )
وَ يَوْمَ يَقُولُ نادُوا شُرَكائِيَ الَّذِينَ زَعَمْتُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ يَسْتَجِيبُوا لَهُمْ وَ جَعَلْنا بَيْنَهُمْ مَوْبِقاً
اى محمد ( ص ) ياد كن روزى را كه ملائكه يا حق تعالى به آنها ندا مىكند كه بخوانيد كسانى را كه به گمان خود شريك من قرار داديد و مشركين آنان را ميخوانند و آنها اجابت نميكنند ، و قرار داديم بين مشركين و معبودان آنها جاى هلاكت يعنى آنها و معبودان آنها از شياطين و بتهايى كه پرستش مينمودند همگى با هم در مورد عذاب و سختى واقع ميگردند .
وَ رَأَى الْمُجْرِمُونَ النَّارَ فَظَنُّوا أَنَّهُمْ مُواقِعُوها وَ لَمْ يَجِدُوا عَنْها مَصْرِفاً
در مقام بيان حال گنهكاران برآمده كه شايد مقصود مشركين باشند زيرا كه آيه بالا راجع به آنها است كه وقتى مشركين از مسافت بسيار دور آتش را ببينند يقين كنند و گويا معاينه نمايند كه در آن واقع گرديدهاند زيرا كه در عالم قيامت بعد زمانى و مكانى تحقّق ندارد اين است كه ديدن آتش و وقوعشان در آن يكى است آن وقت از آتش فرارگاهى و نجاتى براى خود نميابند .
وَ لَقَدْ صَرَّفْنا فِي هذَا الْقُرْآنِ لِلنَّاسِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ وَ كانَ الْإِنْسانُ أَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا
خداى تعالى از راه فضل و كرم و امتنان ببشر خاطر نشان مىكند كه در اين قرآن از هر گونه مثلى و از هر گونه داستانى كه از او متنبه گردد و به خود آيد و عقل خود را به كار اندازد آورديم و نيز از اوضاع قيامت و از حال سعداء و نيكوكاران و پاداش اعمال نيك آنها شمّهاى و از حال كفار و سيه بختان نيز اندازهاى كافى بيان نموديم ، خلاصه آنچه باعث سعادت و شقاوت بشر مىشود بنيكوتر وجهى و جامعترين بيانى به آنها تذكر داديم لكن آدمى از تمام موجودات جدل كنندهتر است . ابن عباس گفته كه مراد از انسان ( نضر بن حارث ) است . و كلبى گفته كه مراد ( ابى بن خلف ) است . و زجّاج گفته كه مراد مطلق كافر است بدليل قوله تعالى در آيه بعد از اين
وَ يُجادِلُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِالْباطِلِ
الخ . مجمع البيان