وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً
اين آيه خبر ميدهد كه در وقت ظهور قيامت چنان براى انسان اعمال و كردار و صفات و اخلاقيات خود واضح و هويدا ميگردد كه گويا خود را فعلا عامل اعمال خود مىنگرد و خود را مشغول به آن مىبيند .
وَ لا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَداً
اشاره به اينكه گنهكارى كه مبتلا به عذاب ميگردد گمان نكند كه پروردگار تو به او ستم نموده ظلم و ستم در ساحت كبريايى حق تعالى روا نيست انسان در روز موعود و آن وقتى است كه در ما فوق اين عالم دنيا قرار گرفته پرده از پيش چشمش برداشته مىشود و ميفهمد و تصديق خواهد نمود كه آتش برافروخته جهنم را خودش در دنيا بدست خود تهيه نموده بود و خداى تعالى روى ميزان عدل كه هر چيزى را بجاى خود قرار ميدهد براى او آماده نموده اين است كه آدم گنهكار بايستى در آتش نيران گداخته گردد تا جرم گناهش پاك گردد و شايد اگر قابل باشد رحمت الهى و شفاعت شفعاء شامل حالش گردد و بدار كرامت الهى نائل گردد
چون كه بد كردى ز بد ايمن مباش * چون كه تخم است و بروياند خداش
وَ إِذْ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ
ظاهرا آيه استيناف از آيات بالا است كه متكبّرين مجالست با فقراى مؤمنين را عار ميدانستند و برسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم ايراد ميگرفتند و حضرتش مأمور گرديد با فقراء مجالست نمايد و آنها را از خود نراند ، در اين آيه براى تنبّه آنها حكايت ابليس و مخالفتش از امر حق تعالى را بپيمبرش تذكر ميدهد كه وقتى بملائكه گفتيم به آدم سجده كنند همه سجده كردند مگر ابليس .
كانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ
اين آيه تصريح مينمايد كه ابليس از جن بود نه از جنس ملائكه ، بفاء سببيت عصيان و فسق ابليس را متفرع نموده بر اينكه او از جن بود يعنى چون از جنس جن بود پروردگارش را مخالفت نمود ، از اينجا معلوم مىشود كه ابليس