ثُمَّ مَحِلُّها إِلَى الْبَيْتِ الْعَتِيقِ
بقول كسى كه گفته مقصود از شعائر اللَّه ( بدن ) يعنى شتر قربانى است گفته محل هدى و بدن كعبه است و بقولى تمام حرم مكّه است و اصحاب ما اماميّه گفتهاند اگر هدى براى حج باشد محل قربانى آن منى است و اگر براى عمره مفرده باشد محل آن مكّه مقابل كعبه است ، و بقول كسى كه گفته مقصود از ( شعائر اللَّه ) در آيه بالا مناسك حج باشد معنى آيه چنين مىشود كه منتهاى محل حج و عمره و طواف بيت عتيق است زيرا محل شدن ( از احرام ) منوط بطواف است و طواف مختص ببيت يعنى بكعبه است .
و كسى كه گفته است مقصود از ( شعائر اللَّه ) تمام دين است شايد چنين باشد كه مقصود از بيت عتيق عباداتى است از حج و عمره و نماز و توجّه و طواف و شايد مقصود اين باشد كه اجر اعمال بر پروردگار بيت عتيق است .
( مجمع البيان )
وَ لِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنا مَنْسَكاً لِيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلى ما رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعامِ
الخ ( منسك ) محل عبادت را گويند يعنى براى هر امّت و قومى محلّى براى عبادت و ذكر خدا قرار داديم و بقرينه
( عَلى ما رَزَقَهُمْ )
تا آخر آيه مقصود قربانى حج است و محلّ عبادت مناسك حج و عمره و باقى وظائف آنست .
( بَهِيمَةِ الْأَنْعامِ )
چهارپايانند ، از آيه معلوم مىشود كه براى هر امّتى يك نحو قربانى از جنس انعام مقرر گرديده تا موقع ذبح آن خدا را ياد كنند و اين يك نوع عبادت و طاعتى است كه متذكر خدا باشند .
فَإِلهُكُمْ إِلهٌ واحِدٌ فَلَهُ أَسْلِمُوا وَ بَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ
پس اى افراد بشر بدانيد كه إله و خداى همگى شما يك و يگانه است تسليم اوامر حق تعالى گرديد و اى رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم مژده و بشارت بده بسعادت و فضيلت و نجات از عذاب و عيش گوارا به كسانى كه متواضع و مطيع امر الهى گرديدهاند .