توضيح آيات
مَنْ أَعْرَضَ عَنْهُ فَإِنَّهُ يَحْمِلُ يَوْمَ الْقِيامَةِ وِزْراً
ظاهرا مرجع ضمير ( عنه ) ( ذكرا ) در آيه بالا است و مقصود از ذكر شايد قرآن باشد يا نبوّت رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم ، و شايد مرجع آيه جلوتر
اللَّهُ الَّذِي لا إِلهَ إِلَّا هُوَ
مراد باشد زيرا كه در آيات ديگر اطلاق ذكر بر اينها شده ، قوله تعالى
مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكاً وَ نَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ أَعْمى
سوره الانبياء آيه 123 و 124 .
خلاصه بازگشت تمام معنى به اين مىشود كه هر كس اعراض نمايد از ذكر خدا و قرآن و شريعت او و مطيع امر و قانون الهى نگردد در روز قيامت بار سنگينى بر او بار ميگردد .
و گويند در آيه كلامى در تقدير است يعنى ( عقوبة الوزر و جزائه ) و آن يا از قبيل تسميه مسبب است باسم سبب يعنى اعراض كننده در آخرت حامل عقوبت گناه و بردارنده پاداش كردار خود ميگردد .
خالِدِينَ فِيهِ وَ ساءَ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ حِمْلًا
( خالدين ) حال است براى فاعل ( اعرض ) يعنى اعراض كنندگان از ذكر در حالى ميباشند كه مخلد در جهنم و در آن جاويدانند و هرگز از آن خلاصى نيابند ، و جمع ( خالدين ) يا مفرد بودن ضمير اعرض از قرآن يا آيات الهى كه ذى الحال است باعتبار معنى است .
يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ وَ نَحْشُرُ الْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ زُرْقاً
( يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ )
بدل از
( يَوْمَ الْقِيامَةِ )
در آيه بالا است ، از جمله صفات مشركين كه در اينجا تذكر ميدهد اين است كه وقتى در صور نفخهاى دميده شد گنهكاران محشور ميگردند در حالى كه چشمهاى آنان كبود است ، و اينكه آنان را به اين صفت معرفى مينمايد شايد براى اين باشد كه بدترين چشمها